Ajax kiest met nieuwe RvC-leden niet voor afstand, maar voor nabijheid
Waarom de club ‘double down’ gaat op de Vereniging, en wat dat zegt over de bestuurlijke koers
De nieuwe Raad van Commissarissen (RvC) van Ajax is geen toevallige verzameling namen. Wie de samenstelling, de profielen en de context samen leest, ziet een duidelijke bestuurlijke keuze: Ajax lijkt niet te kiezen voor meer afstand tot de Vereniging, maar juist voor meer nabijheid.
Dat is geen klassieke governance-oplossing. Maar binnen Ajax is het misschien wel een bewuste poging om een structureel probleem hanteerbaar te maken.
De moeilijkste toezichthoudende baan van Nederland?
Commissaris zijn bij Ajax is geen standaardfunctie. Het is waarschijnlijk een van de meest complexe toezichtrollen van Nederland, zeker binnen het beursgenoteerde domein.
Een RvC-lid bij Ajax opereert:
onder permanente publieke en media-aandacht,
met veel grotere tijdsinvestering dan veel andere RvC’s,
binnen een club waar sportieve resultaten direct politieke gevolgen hebben,
naast een Vereniging die grootaandeelhouder is én zich emotioneel eigenaar voelt,
en in een organisatie met veel informele lijnen en historische gevoeligheden.
Dat verklaart waarom de RvC de afgelopen jaren zo vaak is leeggelopen. Niet omdat individuele commissarissen ongeschikt waren, maar omdat rolvast toezicht houden bij Ajax structureel moeilijk is. Je moet onafhankelijk zijn, maar niet afstandelijk. Betrokken, maar niet sturend. Zichtbaar, maar niet politiek.
Dat spanningsveld vormt de achtergrond van alle huidige keuzes.
Informele invloed als terugkerend patroon
Dat dit geen incident is, maar een structureel patroon, werd in oktober scherp blootgelegd door AT5. In een uitgebreide reconstructie spraken meerdere oud-commissarissen over hun ervaringen bij Ajax.
De rode draad: toezicht houden werd bemoeilijkt door informele inmenging vanuit de Bestuursraad van de Vereniging.
Oud-RvC-leden spraken over:
korte lijnen tussen Bestuursraad en directie,
druk om mee te bewegen met aandeelhouderswensen,
en een praktijk waarin formele afstand moeilijk vol te houden was.
Bestuurswetenschappers bevestigden dat beeld. Ajax werd getypeerd als een organisatie waarin emotie, historie en publieke druk zorgen voor veel ruimte voor informele routes, vooral als het sportief tegenzit. Pogingen om die invloed formeel in te perken leidden vaak niet tot rust, maar tot escalatie en vertrek.
Het uitzonderlijk hoge verloop in de RvC is daarvan het zichtbare gevolg.
Lex Hes: scherpe analyse, maar niet neutraal
Een vergelijkbaar beeld schetst Lex Hes, oud-voorzitter van de Ajax Business Association en lid van de Vereniging Ajax onlangs in de Pantelic Podcast. Hij stelt dat Ajax feitelijk niet wordt geleid door één bestuur, maar door te veel mensen tegelijk: Bestuursraad, RvC en directie. Volgens hem leidt dat tot besluiteloosheid, politieke druk en het vertrek van capabele bestuurders.
Zijn kritiek op het benoemingsproces is helder: formeel hoort de RvC zelf opvolging te regelen, terwijl de Bestuursraad volgens hem te leidend is geworden. Dat schuurt met de statuten en maakt toezicht diffuus.
Tegelijkertijd verdient ook dit perspectief nuance. Hes is al jaren uitgesproken kritisch, heeft een complexe relatie met delen van de Vereniging en is zelf een actieve speler in het publieke Ajax-debat. Zijn observaties zijn inhoudelijk waardevol en geven inzicht in interne spanningen, maar vormen geen objectieve waarheid, slechts één (zij het goed onderbouwd) perspectief binnen een politiek krachtenveld.
De keuze van Ajax: minder frictie door nabijheid
Tegen deze achtergrond wordt de huidige koers begrijpelijker. Ajax lijkt niet langer te proberen de invloed van de Vereniging op afstand te houden, maar kiest ervoor die invloed binnen de formele toezichtstructuur te organiseren.
Vice-voorzitter Dirk Anbeek in het persbericht over de nieuwe RvC-leden: ‘’Er is sprake van een brede en nieuwe opzet, waarin alle benodigde competenties ruimschoots geborgd zijn en ook de band met Amsterdam en de affiniteit met Ajax volop aanwezig is.”
In plaats van:
een RvC die formeel onafhankelijk is, maar informeel onder druk staat,
lijkt Ajax te kiezen voor:
een RvC waarin Verenigingsleden, Ajax-kenners en netwerkfiguren expliciet zijn ingebed.
Dat is geen ideologisch statement, maar een pragmatische keuze. Niet óf de Vereniging invloed heeft, maar hoe die invloed wordt gekanaliseerd.
Dat Ernst Boekhorst onlangs verlengd is voor het voorzitterschap van de Bestuursraad, past in dat beeld van continuïteit en inbedding, niet van afbouw.
Anita Coronel en BCG: professionalisering binnen het netwerk
Binnen die lijn past ook de benoeming van Anita Coronel. Haar profiel wijkt af van het klassieke Ajax-type: organisatiekunde, internationale governance-ervaring en procesgericht denken.
Dat zij partner is bij Boston Consulting Group (BCG) is relevant, maar niet per se problematisch. BCG deed in het verleden al onderzoek naar de jeugdopleiding van Ajax. Dat ging destijds op voordracht van toenmalig RvC-voorzitter Hans Wijers, die eerder Managing Partner was bij BCG.
Ook werd in verenigingskringen BCG al genoemd als mogelijke partij voor breder bestuursadvies.
Dit onderstreept dat Ajax zoekt naar professionalisering van processen, maar wel binnen een vertrouwd netwerk van adviseurs.
Zoals altijd in governance geldt: de feitelijke rolzuiverheid is minstens zo belangrijk als de perceptie ervan.
Een bekend patroon: ook zichtbaar bij Jordi Cruijff
Deze dynamiek is niet nieuw. Ook bij eerdere sleutelbesluiten speelde de Vereniging een duidelijke rol. De aanstelling van Jordi Cruijff is daarvan een goed voorbeeld: een benoeming met sterke symboliek, brede steun binnen de Vereniging en hoge verwachtingen.
Het laat zien hoe invloed van de Vereniging niet alleen formeel via de AVA loopt, maar vooral cultureel en politiek doorwerkt in besluitvorming. De huidige RvC-samenstelling staat in diezelfde traditie.
Geen reset, maar een richting
Belangrijk detail: het aangekondigde onderzoek naar de bestuursstructuur van Ajax zal pas plaatsvinden nadat de RvC weer compleet is, en wordt uitgevoerd door diezelfde RvC samen met de directie. Dat betekent dat deze commissarissen niet alleen toezicht houden, maar ook mede bepalen of en hoe Ajax zijn bestuursmodel aanpast.
Dit is dus geen externe reset, maar een interne herijking.
Tot slot: bestuurlijke werkbaarheid boven theorie
Ajax kiest hier niet voor maximale afstand, maar voor bestuurlijke werkbaarheid binnen een complexe realiteit. Dat kan rust opleveren, maar alleen als daar duidelijke verantwoording, rolvastheid en transparantie tegenover staan.
Wie wil weten wie deze commissarissen zijn en hoe zij individueel te kwalificeren zijn als toezichthouders, kan dat lezen in het vervolgartikel:
👉 Wie zitten er straks in de RvC van Ajax? Een nuchtere kwalificatie
Voor bredere context over Ajax’ unieke bestuursmodel:
De kernvraag is niet of deze keuze goed of fout is.
De kernvraag is of Ajax hiermee eindelijk een manier vindt om een structureel probleem bestuurbaar te maken.