Zijn er contouren zichtbaar van Cruijffs plan op de lánge termijn?
Terwijl men twijfelt of Cruijff een langetermijnplan heeft, verraadt de begroting de eerste contouren van logica
“Jordi heeft geen langetermijnplan.” Het is de afgelopen maanden bijna bij elk gesprek over de nieuwe technisch directeur ter sprake gekomen. De kritiek is niet zonder grond: de nieuwe technisch directeur haalt gevestigde namen die er direct staan en meteen kunnen presteren, tegen forse salarissen. Aankopen die dit seizoen renderen, maar waar weinig toekomst(ige waarde) in zit.
Om die discussie te beslechten, is het veel te vroeg. Maar er valt ook een andere bril op te zetten dan de sportieve. De begroting liegt namelijk niet. En bekeken door die financiële bril verschijnt er in Cruijffs bewegingen iets wat in het sportieve gekrakeel ondersneeuwt: geen bewijs van een plan, maar wel de eerste contouren van een mogelijke logica.
Genoeg om de scepticus te laten twijfelen, en genoeg om de believer iets te geven wat nog niet eerder is uitgesproken.
De motor onder alles
Het begint bij het enige cijfer dat er echt toe doet. Puur uit prestaties, ook in Europa, krijgt Ajax de begroting niet rond. De aankopen moeten worden gefinancierd uit verkopen, en daarvoor is forse, “pure” winst nodig: grofweg 40 miljoen, elk jaar opnieuw.
Dat is geen incident maar een terugkerende interne richtlijn. En dan valt bijna niet te ontkomen aan het verkopen van jeugdproducten voor de hoofdprijs. Hato en Taylor vorig jaar, Timber en Kudus in 2023/24, of de uitzonderlijke verzilvering van jong gekochte talenten als Antony en Martínez in 2022/23. Toen dat in 2024/25 aan beide kanten niet lukte, volgde meteen 30 miljoen verlies op transfers en een recordverlies in totaal.
Naast die verkoopopdracht staat een tweede, minder besproken last: het salarishuis. Veel ervaren spelers halen betekent ook veel betalen. Routine van 28-plus met een verleden in de top-5 en de Champions League komt niet voor een habbekrats; die vraagt drie, vier, vijf miljoen per jaar. Een selectie die volledig uit zulke namen bestaat, klapt niet alleen om op restwaarde, maar ook op de loonlijst.
Dat zijn samen de twee motoren onder de club. En precies daarom is de bekendste kritiek op Cruijff scherper dan soms wordt beseft.
Het eerste profiel, en de uitverkoop
Aan het begin van de transferperiode hadden opvallend veel doelwitten hetzelfde profiel: 28 of 29 jaar, ervaren op het hoogste niveau, en met een reden om te vertrekken: een club die degradeerde, een status van overbodig. Ceballos, Tsygankov, Dovbyk, Brandt, Majer, Viñas. Vrijwel allemaal met een beperkte of afwezige transfersom, maar met een fors salaris. En, cruciaal: zonder noemenswaardige restwaarde. Een deel werd realiteit: Caio Henrique kwam, Ter Stegen is zo goed als rond, en ook Blind past er op zijn manier bij.
Tegelijk staat het halve elftal te koop. Logische verkopen (Sutalo, Gaaei, Kaplan), de “overbodigen” (Edvardsen, Wijndal, Van den Boomen, Ávila, Berghuis), spelers waar nog wat uit te persen valt, maar niet helemaal passen (Gloukh, Dolberg, Itakura, Rijkhoff, Regeer) tot aan de jonge talenten toe (Bounida, Janse, Konadu). En bij het juiste bod mogen de huidige “cash cows” Godts en Baas weg.
Hoe ver die bereidheid gaat, bleek bij Steur: daar koos Ajax voor een forse transfersom boven een alles-op-alles om het eigen talent te behouden.
Luister de nieuwste aflevering van Poen & Pegels op Spotify of YouTube, onderdeel van de Pantelic Podcast, voor een update over alle transfers.
Zet dat naast de motor en de kritiek krijgt tanden. Routine zonder restwaarde inkopen, tegen topsalarissen, terwijl het zilverwaar de deur uit gaan. Dat levert één schitterend jaar op, met een winst die zelfs de magere Europese inkomsten dekt, en het jaar daarna een gat van 40 miljoen en niets om het mee te vullen. Champions League-inkomsten evenmin, of het moet de halve finale worden. Dít is het echte bezwaar tegen Cruijffs koers.
Niet “geen plan”, maar: een plan dat maar één seizoen meegaat.
