Het Nieuwe Transfersysteem (2): Waarom er ondanks Diarra nog zo weinig zichtbaar verandert
Waarom niemand durft los te laten zolang iedereen nog profiteert en afwachten een strategie is geworden
Wie alleen naar de transfermarkt kijkt, ziet weinig aanleiding tot paniek.
Transfersommen blijven hoog.
De winterwindow staat voor de deur.
Topclubs handelen alsof het altijd zo geweest is.
Dat roept een logische vraag op:
als het Diarra-arrest zo ingrijpend is, waarom zien we dan nog zo weinig?
Het korte antwoord: omdat systemen zelden veranderen op het moment dat de regels veranderen.
Ze veranderen pas wanneer de prikkels veranderen.
En precies daar zit de verklaring.
Kenneth Taylor naar FC Porto als voorbeeld
Naar verluidt stond Kenneth Taylor afgelopen zomer op het punt om de overstap te maken naar FC Porto. In principe stonden alle partijen daarvoor open, maar de transfer ging uiteindelijk niet door, omdat Ajax een hogere transfersom verlangde.
Dit is precies waar de uitspraak in de Diarra-zaak over gaat. Clubs mogen het vrije verkeer van werknemers niet blokkeren door buitensporige, ontransparante en niet-onderbouwde transfersommen te vragen.
“De club liet hem niet gaan”, zeggen we dan.
Ondenkbaar in vrijwel elke andere werkomgeving dan het voetbal.
Maar iedereen vindt het normaal. Zelfs na “Diarra”.
Taylor had hier een rechtszaak over kunnen aanspannen en juridisch gezien had hij gelijk kunnen halen.
Dat deed hij niet, waarschijnlijk vooral omdat hij het geen rechtszaak waard vond (Diarra zelf is al meer dan 10 jaar aan het procederen).
En verder haalt iedereen zijn schouders erover op. Waarom deze stilte?
De stilte is geen ontkenning, maar strategie
De huidige situatie oogt als stilstand, maar is dat niet.
Het is collectief afwachten, en dat is rationeel gedrag in een (conservatieve) sector die risico’s liever vermijdt dan vooroploopt.
Voor een buitenstaander is dit eigenlijk een vrij bizarre situatie:
De hoogste Europese rechter zegt in feite dat de transferregels onrechtmatig zijn, maar zolang niemand die regels aanvecht en iedereen hetzelfde blijft doen ondanks reglementen die eigenlijk juridisch geen stand houden, verandert er niets.
Bekijk het zo eens:
Wat als een hoge rechter nu zou zeggen dat tickets voor voetbalwedstrijden veel te duur zijn, gaan die prijzen dan direct omlaag?
Nee.
Niet zolang supporters gewoon blijven betalen (“ik steun mijn club”), niemand een rechtszaak start (“is het niet waard”), clubs dezelfde prijzen blijven hanteren (“er zijn geen nieuwe regels”) en de KNVB niks doet (“we willen het beste voor iedereen”).
Of alsof de maximum snelheid van een rechter naar 100 km/u moet, maar de wet niet wordt aangepast en er in de praktijk dus niks verandert.
Hetzelfde gebeurt nu in de transferwereld: iedereen wacht af.
De clausule als onuitgesproken middelpunt
Wat in veel discussies nog onderbelicht blijft, is dat het Diarra-arrest niet in de eerste plaats over transfersommen gaat, maar over contracten.
Meer specifiek: over wat er gebeurt als een speler eerder weg wil.
In het huidige systeem ligt die macht grotendeels bij clubs en instituten.
In het nieuwe systeem verschuift die macht naar één element: de clausule.
Niet als Spaans afkoopbedrag, maar als contractuele afspraak die:
vooraf vastligt,
juridisch toetsbaar is,
en de mobiliteit van een speler bepaalt.
Dat maakt de clausule tot het stille middelpunt van het nieuwe transfersysteem.
En juist daarom is het opvallend dat:
clubs er nauwelijks publiek over spreken,
spelers er zelden expliciet om vragen,
en intermediairs het onderwerp liever vermijden.
Niet omdat het onbelangrijk is, maar omdat iedereen voelt dat wie hier als eerste beweegt, ook als eerste risico loopt.
1. Niemand wil de eerste mover zijn
Voor clubs geldt: wie nu al zichtbaar “Diarra-proof” gaat werken, loopt het risico economisch nadeel te hebben.
