Het Nieuwe Transfersysteem (1): Waarom iedereen roept dat alles verandert, en Ajax dit toch serieus moet nemen
Met de nieuwe inzichten over prijsvorming, clausules, de overgangsperiode en wat Ajax nú moet weten
Er wordt de afgelopen maanden veel geroepen over Diarra en “het nieuwe transfersysteem”.
Vrijwel elk groot medium heeft er inmiddels een item, tafelgesprek of podcast aan gewijd. De toon is meestal dezelfde:
dit arrest zou het transfersysteem “op zijn kop zetten”, spelers zouden “vrij spel” krijgen en transfersommen zijn “onhoudbaar”.
Maar wie goed luistert, merkt iets opvallends.
De uitleg blijft vrijwel altijd steken op:
de Diarra-zaak zelf,
de persoonlijke situatie van de speler,
of vage voorspellingen over een markt die “volledig zal veranderen”.
Wat vrijwel ontbreekt:
wat dit concreet betekent voor clubs, en in het bijzonder voor een club als Ajax.
Tegelijkertijd zagen supporters afgelopen zomer:
recorduitgaven op de transfermarkt,
torenhoge transfersommen,
en ook richting de komende winter lijkt er weinig te veranderen.
Dat voedt het gevoel:
“Zie je wel, er is niets aan de hand. Dit waait wel over.”
Dat gevoel is begrijpelijk.
Maar het is ook misleidend.
Over deze reeks
De reeks Het Nieuwe Transfersysteem is gebaseerd op grondig deskresearch en gesprekken met meerdere partijen die direct betrokken zijn bij het functioneren van het transfersysteem.
Daarbij is gesproken met, en input verwerkt van onder meer:
juristen gespecialiseerd in sport- en arbeidsrecht,
vertegenwoordigers van spelersorganisaties,
voetbaleconomen,
consultants actief in transfer- en waarderingsmodellen,
en betrokkenen uit de wereld van zaakwaarnemers en clubs.
Daarnaast zijn:
relevante Europese en FIFA-reglementen bestudeerd,
recente rechtspraak geanalyseerd,
en beleidsdocumenten rond de hervorming van het transfersysteem meegenomen.
Waar gesprekken vertrouwelijk zijn gevoerd, zijn inzichten geanonimiseerd verwerkt.
Deze reeks is geen opinie-exercitie, maar een poging om een complex en nog bewegend systeem zo zorgvuldig en feitelijk mogelijk te duiden.
Wat er aan de oppervlakte hetzelfde blijft…
Aan de buitenkant ziet de voetbalwereld er nog vertrouwd uit.
Transferperiodes blijven bestaan.
Grote clubs betalen nog steeds hoge bedragen.
Contracten worden nog steeds verlengd alsof er niets veranderd is.
Voor de gemiddelde supporter is er weinig reden om te denken dat het systeem fundamenteel wankelt.
Maar dat komt omdat de echte verandering zich niet aan de transferkant, maar aan de juridische kant afspeelt.
En die twee lopen zelden synchroon.
…en wat er onder de oppervlakte wél schuift
In oktober 2024 oordeelde het Hof van Justitie van de EU in de zaak van Lassana Diarra dat onderdelen van het huidige transfersysteem in strijd zijn met Europees arbeids- en mededingingsrecht.
De kern van dat oordeel is eenvoudiger dan veel uitleg suggereert:
Een speler is geen eigendom van een club.
Een werknemer moet van werkgever kunnen wisselen.
Schadevergoedingen bij contractbreuk mogen niet buitensporig of onvoorspelbaar zijn.
En die schade moet redelijk, vooraf kenbaar en proportioneel zijn.
Het Hof heeft het transfersysteem niet afgeschaft.
Maar het heeft wel het juridische fundament ervan verschoven.
En dat fundament geldt nu al.
Waarom juli 2026 een cruciale datum is
De uitspraak van het Hof werkt direct.
Maar FIFA past haar Regulations on the Status and Transfer of Players (RSTP) formeel pas per 1 juli 2026 aan.
Dat is belangrijk nieuws.
Niet omdat er dan ineens chaos uitbreekt, maar omdat dit de eerste structurele herziening van het transfersysteem in twintig jaar wordt.
Wat we nu al weten:
clubs en spelers krijgen meer ruimte om zelf compensatieclausules vast te leggen;
de rol van FIFA-tribunalen wordt beperkter;
zonder vooraf afgesproken clausule wordt schadevergoeding juridisch lastiger;
het systeem verschuift van institutie-gedreven naar contract-gedreven.
Oftewel:
de bal komt steeds meer bij het contract te liggen, niet bij FIFA.
Maar waarom gebeurt er dan nu nog zo weinig?
Omdat niemand er belang bij heeft om voorop te lopen.
Spelers verdienen al veel en mijden procedures.
Intermediairs verdienen aan transacties, niet aan hervorming.
Clubs profiteren nog van het bestaande systeem.
En FIFA heeft alle reden om verandering zo lang mogelijk gecontroleerd te laten verlopen.
Het resultaat is een collectieve afwachtstand.
Dat betekent niet dat er niets gebeurt.
Het betekent dat iedereen gokt op tijd.
Ajax zit precies in het spanningsveld
Voor Ajax is dit geen academische discussie.
Ajax is:
een club die waarde creëert via contracten,
sterk afhankelijk van transferinkomsten,
en actief in een Europese rechtsorde waarin arbeidsrecht zwaar weegt.
De afgelopen jaren had Ajax een selectie vol jonge spelers onder de 23.
Dat is minder het geval dan voorheen, er zijn meer oudere spelers aangekocht, maar het businessmodel blijft onverminderd gestoeld op jeugd en doorontwikkeling.
Denk aan spelers als:
Mika Godts
Jorthy Mokio
Rayane Bounida
Sean Steur
Dat zijn precies de profielen waarvoor contractkwaliteit straks bepalend wordt:
hoe mobiel een speler is,
hoe voorspelbaar een exit wordt,
en hoeveel waarde Ajax kan behouden.
In een systeem dat meer op arbeidsrecht gaat lijken dan op een gesloten markt, wordt contractstrategie de nieuwe transferstrategie.
Wat deze reeks gaat doen
In deze reeks ga ik niet meedoen aan grote woorden of doemscenario’s.
Ik ga stap voor stap ontrafelen:
waarom er nu nog zo weinig zichtbaar verandert;
waarom Justice for Players mogelijk de echte versneller wordt;
hoe FIFA waarschijnlijk reageert (en waarom dat traag gaat);
hoe het nieuwe systeem er waarschijnlijk uitziet;
wat de juridische en economische gevolgen zijn;
en wat dit concreet betekent voor Ajax en haar spelers.
Niet om paniek te zaaien.
Maar om grip te krijgen op een systeem dat wél verandert, alleen niet op het scorebord.
Tot slot
Supporters kijken naar transfersommen.
Het Hof kijkt naar arbeidsrecht.
Spelersorganisaties kijken naar mobiliteit.
En FIFA kijkt naar reglementen die juridisch overeind moeten blijven.
De som van die krachten maakt één ding duidelijk:
Het nieuwe transfersysteem is geen mythe.
Het is begonnen, alleen niet daar waar iedereen kijkt.