Afgelopen zaterdag tekenden Ajax en de Indonesische voetbalbond PSSI tijdens de Indonesia Sports Summit in Jakarta een samenwerkingsovereenkomst. De boodschap eromheen was er een van wederzijds profijt: Ajax exporteert zijn manier van opleiden en coachen en verdient daaraan, de PSSI krijgt toegang tot die kennis en een mogelijk pad voor jonge Indonesische spelers richting Amsterdam.
CEO Menno Geelen sprak van een eer, bondsvoorzitter Erick Thohir van dankbaarheid. Volgens De Telegraaf loopt de overeenkomst voor één jaar met een optie op meer, kan ze Ajax “miljoenen” opleveren, en waren beide partijen al zo’n twee jaar in gesprek, waarna de komst van Jordi Cruijff de deal “in een stroomversnelling” bracht.
En daar zit meteen de olifant in de kamer. Cruijff, de technisch directeur van Ajax, is niet zomaar verbonden aan deze deal: hij was tot begin dit jaar technisch adviseur van diezelfde PSSI, en is dat volgens alle berichten nog altijd.
Opvallend genoeg noemt Ajax hem in het eigen persbericht met geen woord, daar komt alleen Geelen aan het woord. De Nederlandse pers doet het tegenovergestelde en schrijft de deal juist aan Cruijff toe (”Cruijff slaat nieuwe slag”, kopt de één; “geheel niet verrassend”, de ander).
Onthoud dat contrast even; het komt terug.
Wat we al wisten
In De kennisfabriek van Ajax beschreef Ajax Financials hoe de Ajax Coaching Academy is uitgegroeid tot een stille, structurele inkomstenbron: enkele miljoenen per jaar, hoge marges, vrijwel onzichtbaar in de jaarverslagen omdat ze wegvalt in de bredere commerciële post. Kennis als product, verkocht aan clubs. En nu dus aan een hele bond.
Het ongemak stond daar ook al benoemd. Cruijff is naast TD van Ajax nauw verbonden aan Cruyff Football en het Johan Cruyff Institute, die coachopleidingen, kampen en consultancy verkopen in precies hetzelfde segment als de Coaching Academy.
Toen Het Parool daar in april vragen over stelde, waarschuwden zowel hoogleraar sport en recht Marjan Olfers (oud-lid van de RvC van Ajax) als ondernemingsrechthoogleraar Manuel Lokin dat de belangen elkaar kunnen bijten. Ajax verwees naar het Protocol Beoordeling Belangenverstrengeling dat sinds 2024 geldt, zei een zorgvuldig proces te hebben doorlopen en zag geen aanwijzingen voor problemen. De inhoud van dat protocol is nooit openbaar gemaakt.
Een portefeuille op maat
Nu wordt het interessant, want deze deal legt iets bloot over Cruijffs positie binnen Ajax zelf.
