Bamberger, Ajax en het suikeroom-misverstand
Waarom de rijkdom van de nieuwe RvC-voorzitter Ajax niet zomaar rijker maakt
Tijdens de BAVA van gisteren werd Lesley Bamberger benoemd tot voorzitter van de Raad van Commissarissen van Ajax.
De vastgoedondernemer is een van de rijkste Nederlanders en positioneerde zich meteen nadrukkelijk als een nieuw zwaargewicht binnen de club. Iemand die rust en richting moet brengen na een periode van bestuurlijke onrust.
Maar al snel ging het gesprek aan de zijlijn ook ergens anders over.
Niet over governance of strategie, maar over geld.
Want als iemand zo rijk is, volgt al snel dezelfde gedachte:
Gaat hij iets met dat geld doen voor Ajax?
In discussies onder supporters en in de media zie je vaak een soort logische redenering ontstaan. Een redenering die begrijpelijk klinkt, maar die bij Ajax al vrij snel vastloopt.
Stap 1: “Hij kan Ajax kopen”
Het eerste idee is simpel.
Bamberger is miljardair. Dus hij kan Ajax kopen, zoals dat in Engeland regelmatig gebeurt. Daar worden clubs overgenomen door vermogende investeerders die vervolgens miljoenen in spelers en infrastructuur steken.
Maar Ajax is geen club die zomaar verkocht kan worden.
De club is een beursgenoteerde NV, waarbij ongeveer driekwart van de aandelen in handen is van de Vereniging Ajax. Die vereniging bewaakt bewust de controle over de club.
Zelfs als iemand op de beurs aandelen koopt, betekent dat dus niet dat hij de club overneemt. De machtsstructuur ligt vast.
Ajax is geen eigendom dat simpelweg op de markt staat.
Stap 2: “Dan haalt hij Ajax van de beurs”
Als dat eerste idee stukloopt, volgt vaak de volgende gedachte.
Oké, hij kan Ajax niet kopen.
Maar dan haalt hij de club toch gewoon van de beurs?
In theorie zou dat betekenen dat de vrij verhandelbare aandelen worden opgekocht en Ajax weer volledig in handen komt van de Vereniging.
Alleen kan een individuele investeerder dat niet zomaar beslissen.
Een delisting kan alleen plaatsvinden als de club en haar aandeelhouders dat zelf besluiten. Met andere woorden: de Vereniging Ajax zou eerst moeten willen dat de beursnotering verdwijnt.
Zolang dat niet gebeurt, kan niemand, hoe rijk ook, Ajax simpelweg “van de beurs halen”.
Stap 3: “Dan stopt hij gewoon geld in Ajax”
Als ook dat niet werkt, blijft nog één gedachte over.
Dan stopt hij toch gewoon geld in de club.
Maar ook hier is de werkelijkheid minder eenvoudig dan het klinkt.
Ajax kan natuurlijk geld ontvangen via leningen, sponsoring of kapitaalstortingen. Alleen verandert dat niet het fundamentele principe waarop de club draait.
Dit soort eenmalige of gelimiteerde geldinjecties is te beperkt om echt snel veel verschil te maken.
Het spelersbudget en de structurele uitgaven moeten uiteindelijk worden betaald uit de normale inkomsten van Ajax:
Europese premies
transfers
commerciële deals
wedstrijdinkomsten
Lees hier meer over mogelijke nieuwe inkomstenbronnen voor Ajax
Daarnaast speelt nog iets anders mee.
Bamberger is inmiddels voorzitter van de Raad van Commissarissen van Ajax. Die rol is bedoeld voor toezicht op het bestuur en de strategie van de club.
Als een commissaris zelf geldverstrekker van de club wordt (bijvoorbeeld via een lening of investering), ontstaat al snel een belangenconflict. Dan moet hij namelijk toezicht houden op besluiten waar hij zelf financieel bij betrokken is.
Bij een beursgenoteerde onderneming zoals Ajax gelden daarom strikte governance-regels. In de praktijk maakt dat het lastig om tegelijk toezichthouder én financier van de club te zijn.
Een rijke supporter kan een club helpen, maar hij kan niet zomaar de financiële motor vervangen.
De echte vraag
De benoeming van Bamberger roept daarom een interessantere vraag op dan de simpele suikeroom-discussie.
Niet: kan hij Ajax kopen?
Niet: gaat hij tientallen miljoenen in de club stoppen?
Maar:
Wat kan een rijke Ajacied eigenlijk wél doen voor Ajax?
Er bestaan wel degelijk manieren waarop privaat geld een rol kan spelen bij de club. Alleen zijn die vaak minder spectaculair dan supporters hopen, en financieel veel complexer.
Twee vervolgvraagstukken
De benoeming van Bamberger roept daarom een interessantere vraag op dan de simpele suikeroom-discussie.
Niet: kan hij Ajax kopen?
Niet: gaat hij tientallen miljoenen in de club stoppen?
Maar:
Wat kan een rijke Ajacied eigenlijk wél doen voor Ajax?
In een vervolgartikel kijk ik daarom naar de realistische opties die iemand als Bamberger heeft om Ajax financieel te helpen en waarom ook die mogelijkheden beperkt zijn.
→ Lees hier: Wat kan Bamberger wél doen voor Ajax?
Daarnaast is er een tweede vraag: waarom lukt het bij andere clubs wél om geldschieters een grotere rol te laten spelen? Clubs als NEC, FC Utrecht, PSV en Feyenoord hebben elk hun eigen manier gevonden om privaat kapitaal aan te trekken.
→ Lees hier: Waarom andere clubs wél een suikeroom kunnen hebben
Want het verhaal van de suikeroom klinkt simpel, maar de financiële werkelijkheid van voetbalclubs is dat zelden.