Jordi Cruijff wil nog één keer toeslaan. Yves Bissouma (30) is sinds 30 juni transfervrij, Tottenham lichtte de optie voor een extra contractjaar niet, en juist omdat hij clubloos is mag Ajax hem ook na het sluiten van de transfermarkt nog een contract aanbieden. De Telegraaf meldt dat Ajax concurrentie heeft van meerdere clubs uit de top-vijf-competities.
Twee dingen blijven in de berichtgeving onbesproken. Het eerste is wat een transfervrije speler in dit geval werkelijk kost, en waar die kosten landen. Het tweede is dat Bissouma dit kalenderjaar geen minuut Europees voetbal kan spelen, en dat er in februari geen plek voor hem vrij is zonder dat er iemand af moet. Over dat laatste verderop meer.
Gratis is een transfersom die aan de speler wordt betaald
Bij Tottenham verdiende Bissouma ongeveer 55.000 pond per week, zo’n 3,2 miljoen euro bruto per jaar, plus bonussen. Om dat netto te evenaren in Nederland zit je al snel rond de 3,5 miljoen euro bruto. Dat zou in andere jaren een grootverdiener zijn geweest, maar dit seizoen haalt hij daarmee misschien niet eens de top 5.
Die hoge salarissen lost Ajax waarschijnlijk al het hele jaar op dezelfde manier op. Bij een transfervrije speler hoeft er geen transfersom naar een club, maar wil de speler wel de waarde zien die hij anders in die transfersom vertegenwoordigde. Die komt terug als tekengeld. Ook wordt er met (loyaliteits)bonussen gewerkt en mogelijk nog andere creatieve constructies (zoals meedelen in transfersommen). Het basissalaris blijft daardoor binnen de bandbreedte die Ajax hanteert, terwijl het pakket als geheel er ruim bovenuit komt.
Boekhoudkundig is dat een wezenlijk ander product dan een aankoop. Er is geen transfersom, dus geen boekwaarde en geen afschrijving. Alles landt op de salarislijn, de lijn die bij Ajax na deze zomer juist het strakst staat. En in de squad cost ratio van de UEFA, waarin salarissen en afschrijvingen bij elkaar worden opgeteld, is dit type deal relatief gunstig, precies omdat die tweede component ontbreekt.
Eén ding begrenst de creativiteit. Als speler van buiten de EU moet Bissouma in 2026/27 minimaal 630.000 euro vast verdienen om een werkvergunning te krijgen, 150 procent van het gemiddelde Eredivisiesalaris. Een contract dat vrijwel volledig op bonussen drijft, is voor hem dus niet beschikbaar.
De laatste keer dat Ajax die route probeerde, was met Takehiro Tomiyasu, ook clubloos, ook met een blessureverleden. Hij tekende in december 2025 een prestatiecontract waarbij de club zich, in de woorden van de bronnen destijds, geen buil kon vallen: speelde hij niet, dan betaalde Ajax vrijwel niets. Club en speler spraken uit om later over een langer contract te zullen praten. Dat gesprek kwam er niet. Tomiyasu vertrok deze zomer transfervrij naar Crystal Palace, waar hij tot 2029 tekende. De constructie kocht een optie, en die optie werd niet gelicht.
Kort of lang, en wat de uitgang waard is
Twee modellen liggen voor de hand, en ze wijzen tegengesteld.
Bij één jaar plus optie is de looptijd het risicomanagement, maar wordt het tekengeld in één zeker jaar geboekt. Dat maakt de jaarlast juist hoog. Bij drie jaar zakt diezelfde last naar een derde, maar koop je de jaren waarin een middenvelder van dertig met een vrijwel leeg seizoen achter zich statistisch het minst oplevert.
De vraag is dan wat de uitgang waard is, iets waar Cruijff zich over uitsprak met het afkopen van salarissen. De gebruikelijke oplossing voor een speler die niet bevalt is niet afkopen maar doorverkopen, desnoods voor een symbolisch bedrag of helemaal gratis. Voor een club is dat vrijwel altijd voordeliger dan het meegeven van veertig of vijftig procent van het resterende salaris.
Bij Brandt is dat een reëel scenario: die heeft al later zien dat hij zelfs bij een enorme terugval dit seizoen, nog voldoende interesse zal hebben. Bij Bissouma veel minder. Hij is nu al tweeënhalve maand vrij op een markt waarin iedere club hem zonder transfersom kan ophalen, en dat is niet gebeurd.
Dat maakt de lange variant duurder dan hij op papier lijkt. De spreiding van het tekengeld is winst, maar het risico dat je in 2028 een salaris in de boeken hebt staan waar geen koper tegenover staat, is bij deze speler groter dan bij de andere transfervrije aanwinsten van deze zomer.
Waarom hij nog vrij is
Dat dossier is bekend en het is niet klein. Knie- en enkelblessures, een enkeloperatie in oktober vorig jaar, nauwelijks wedstrijden tot na het Afrikaans kampioenschap. Daarnaast twee keer lachgasgebruik dat naar buiten kwam, en herhaald te laat komen, waarvoor Thomas Frank hem in augustus 2025 uit de selectie voor de Super Cup liet.
Bissouma zelf plaatste dat in december 2025 in een interview met The Sun in een ander licht. Hij werd drie keer beroofd, verloor voor ongeveer een miljoen pond aan bezittingen, sliep uit angst op het trainingscomplex in plaats van thuis en zocht hulp bij een therapeut. Over de gevolgen zei hij: “The trauma added to my life: fear, panic, depression and paranoia.” Hij bood zijn excuses aan de supporters aan.
Voor een financieel oordeel doet dat er in twee richtingen toe. Het verklaart waarom een speler die twee jaar geleden nog tientallen miljoenen waard was nu voor niets te krijgen is. En het is tegelijk het argument waarmee elke club die hem wél haalt haar bod laag kan houden.
Saillant: ook aanwinsten Tolu, Tsygankov en Ter Stegen lagen niet helemaal op één lijn met hun vorige werkgever.
En dan het Europese deel
De UEFA-spelerslijst voor de Conference League moest op 2 september binnen zijn, en die lijst geldt voor alle wedstrijden vanaf de eerste competitiefasewedstrijd tot en met de finale. De uitzondering waarmee clubs na de deadline nog twee spelers mogen toevoegen, bestaat alleen voor de voorrondes en play-offs. Blessurevervanging biedt geen uitweg: bij een veldspeler mag dat tot en met speelronde 6, maar alleen met iemand die al vóór 2 september bij de club geregistreerd stond.
Alleen als Ajax zich kwalificeert voor de knock-outfase van de Conference League, zou hij daar kunnen spelen. Hij zou tot in het nieuwe jaar een Eredivisie- en bekerspeler zijn. Het argument dat Ajax een brede selectie nodig heeft voor drie competities, geldt precies niet voor de competitie waarvoor het wordt aangevoerd. Een bonusstaffel op Europese resultaten is tot februari nul waard, en zijn eigen etalage blijft even lang donker.
Na de competitiefase mag een club maximaal drie nieuwe spelers toevoegen, uiterlijk 4 februari, en alleen als ze de knock-outfase halen. Ajax staat op 25 spelers, het maximum. Dat maximum geldt bovendien alleen zolang er acht lokaal opgeleide spelers op de (A-)lijst staan; zijn het er minder, dan zakt het plafond evenredig mee. Ajax heeft er exact acht, en van de vier association-trained (geen Ajax-opleiding, maar wel “Nederlandse opleiding”) kan er geen vijfde bij, want dat is het reglementaire maximum binnen die acht.
4 club-trained: Dolberg, Klaassen, Baas, Blind
4 association-trained: Berghuis, Wijndal, Paes, Amrabat
De consequentie is scherper dan ze klinkt. Eén van die acht schrappen levert niets op: de lijst gaat naar 24 en het plafond gaat mee en dus geen nieuwe plek. Ruimte voor Bissouma kan alleen komen uit de zeventien overige plekken. In de praktijk betekent dat een speler van Jong Ajax (Montserrate, Pugno of Camara, want Spina staat er niet op), of een onverwacht vertrek van iemand als Edvardsen of Gloukh.
Wat het over de winter zegt
Hier komen de twee helften samen. Ajax probeerde in de slotdagen van de transferperiode nog af te komen van Dolberg en Wijndal, twee van de grotere (overbodige) salarissen in de selectie. Dat lukte niet. Dat de club het in januari opnieuw probeert, is geen speculatie maar de meest logische aanname die er is.
Alleen zitten beiden in die groep van acht. Vertrekt een van hen, dan kost dat Ajax een plek, want het maximum daalt mee. Om Bissouma daarna alsnog Europees in te schrijven, moet er dus nóg iemand af. Een winterse loonsomoperatie op precies die namen maakt zijn inschrijving duurder in plaatsen, niet goedkoper.
Dat werpt een ander licht op de timing van deze zet. Een transfervrije speler in september halen is economisch een januari-aankoop die naar voren is gehaald: geen transfersom, en in februari is hij fit en ingespeeld. Maar vier maanden salaris betalen voor iemand die je in Europa niet mag opstellen, is alleen te verdedigen als je nu al weet dat er ruimte vrijkomt. De timing is dus geen bewijs dat Ajax gaat verbouwen, maar wel de voorwaarde waaronder deze zet klopt.
De eerlijke tegenhanger hoort erbij: Cruijff heeft de hele zomer gezegd dat hij naar transfervrije buitenkansjes keek, en een gratis optie neem je ook zonder plan.
En dan blijft de vaststelling over waar dit stuk mee begon. Ajax haalde deze zomer tien spelers van buiten, die allemaal een van de zeventien vrije plekken innemen, terwijl de eigen opgeleide spelers gratis op de B-lijst staan en tegelijk het plafond van 25 overeind houden.
De opleiding levert dus niet alleen transferwinst op; ze is de voorwaarde waaronder Ajax zijn aankopen mag opstellen. En het inkoopbeleid van de laatste twee transferperiodes is precies de reden dat er in februari geen stoel vrij is voor de speler die Cruijff nu wil halen.
Tomiyasu is naar Crystal Palace gegaan. Niet naar Venezia.