De Club Kennen (2) — Ajax’ bestuurscrises volgen een patroon, en dat patroon is al jaren beschreven
Bestuur zonder eindverantwoordelijkheid is geen bestuur
Ajax wil “onderzoek doen naar herziening van de bestuursvorm”. Dat klinkt abstract, maar het probleem dat onder die zin ligt is juist pijnlijk concreet: Ajax kent al jaren een patroon waarin macht, mandaat en verantwoordelijkheid niet netjes in één lijn lopen. En als dat niet klopt, krijg je geen stabiel bestuur. Je krijgt een voortdurende competitie om invloed.
In de afgelopen twintig jaar zijn er meerdere momenten geweest waarop Ajax zichzelf moest heruitvinden. Steeds met commissies, rapporten, tijdelijke oplossingen en “nu gaan we het écht beter organiseren”.
De vraag is dus niet: is er al eerder onderzoek gedaan? De vraag is: waarom komen we hier steeds terug?
Het is die terugkeer die deze reeks interessant maakt: niet alleen wát er misging, maar vooral waarom het telkens weer kan misgaan.
➡️ In dit artikel: de kernproblemen van de huidige structuur, en wat eerdere crises en rapporten ons al vertelden (en wat blijkbaar niet is opgelost).
➡️ Volgende artikelen: Duitsland, Portugal, Spanje, Scandinavië/Anderlecht/PSV – en dan pas: scenario’s voor Ajax.
1. De rode draad: “bestuurlijk kluitjesvoetbal”
Een van de scherpste samenvattingen van Ajax-bestuur is geen organogram of statutenoverzicht, maar een metafoor: bestuurlijk kluitjesvoetbal.
Het beeld is simpel: iedereen loopt uit positie, niemand dekt ruimte, en de bal (de besluitvorming) raakt zoek.
In datzelfde frame wordt Ajax vaak beschreven als een soort Mexican standoff tussen drie lagen: directie, RvC en bestuursraad.
Het is een beschrijving die precies raakt aan de kern: bij Ajax is invloed breed verspreid, maar verantwoordelijkheid zelden scherp belegd.
Vier patronen komen daarbij steeds terug:
