Ajax terug naar de Overmars-constructie met Cruijff als nieuwe centrale beslisser
Op de BAVA wordt Jordi Cruijff formeel statutair technisch directeur, terwijl Ajax tegelijk een bestuursmodel installeert waarin alle ogen op hem gericht zijn
De timing is opvallend.
Terwijl Ajax sportief in ongekend zwaar weer zit en interim-trainer Fred Grim onder grote druk staat, vindt morgen de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders (BAVA) plaats.
Op die vergadering wordt o.a. Jordi Cruijff formeel benoemd tot statutair technisch directeur.
De ogen van supporters en media zijn nu al op hem gericht. Op dezelfde dag verwachten supporters namelijk ook de vervanging van Fred Grim.
Maar achter de schermen speelt iets anders: binnen Ajax lijkt bewust gekozen te zijn voor een bestuursmodel waarin één persoon de sportieve verantwoordelijkheid draagt.
Alle ballen op Jordi.
Terug naar de Overmars-constructie
Dat is opvallend, want het lijkt sterk op hoe Ajax jarenlang werkte onder Marc Overmars.
Overmars was niet alleen technisch directeur, maar ook statutair bestuurder. De laatste TD die statutair was. Daarmee had hij formeel en praktisch de volledige controle over het voetbalbeleid: transfers, scouting en de voetbalstructuur.
Daarnaast stond er met Edwin van der Sar een algemeen directeur die vooral intern verbinder was en op de achtergrond bleef. Precies hoe nu Menno Geelen lijkt te opereren.
Een duidelijke taakverdeling dus:
één dominante voetbalman op de voorgrond en één algemeen directeur die op de achtergrond voorzichtiger is en rust probeert te houden.
Die constructie werkte totdat Overmars plotseling vertrok.
De les die Ajax daarna trok
Toen Overmars in 2022 abrupt moest vertrekken, bleek hoe kwetsbaar die structuur was.
Een groot deel van het voetbalbeleid zat in het hoofd van één persoon. Transfers, scoutingnetwerk, contracten en relaties waren sterk gecentraliseerd.
De chaos die daarop volgde leidde juist tot een andere conclusie binnen Ajax: de macht moest minder geconcentreerd worden.
Technisch directeuren waren daarna geen statutair bestuurder meer. De structuur werd breder.
Onder Alex Kroes ontstond bijvoorbeeld een driehoek met Marijn Beuker en Kelvin de Lang, waarbij verantwoordelijkheden verdeeld werden over scouting, data en voetbalstrategie.
Het idee was duidelijk: nooit meer een single point of failure.
En toch lijkt Ajax weer die kant op te bewegen
De aanstelling van Jordi Cruijff draait dat model weer deels terug.
Cruijff wordt opnieuw statutair technisch directeur, een positie die Ajax sinds Overmars niet meer had ingevuld.
Tegelijkertijd lijkt de voetbalstructuur weer sterker rond één persoon georganiseerd te worden.
Kelvin de Lang vertrok als hoofd scouting en een duidelijke opvolger kwam er niet. In plaats daarvan ontstaat een lichtere structuur met onder meer Siem de Jong in een nieuwe rol rond scouting en Joel Lara, die als persoonlijke scout van Cruijff geldt.
Ook binnen de voetbalorganisatie lijkt Cruijff al meer verantwoordelijkheid naar zich toe te trekken.
Zo haalde hij onlangs Jong Ajax-trainer Willem Weijs weg vanwege de slechte resultaten en stelde hij direct Oscar Garcia aan als opvolger. Daarnaast nam hij meer directe verantwoordelijkheid voor Jong Ajax en de Onder-19, taken die eerder nadrukkelijker bij Marijn Beuker lagen.
Het zijn signalen van een technisch directeur die zijn invloed snel wil laten gelden.
De eerste echte test
Dat maakt de huidige situatie rond het eerste elftal extra interessant.
Cruijff heeft eerder aangegeven dat de afspraak met Fred Grim (het seizoen afmaken) gerespecteerd zou worden.
Maar na de recente sportieve malaise is de druk om in te grijpen enorm.
Als Ajax opnieuw van trainer wisselt, zou dat betekenen dat Ajax al binnen enkele maanden trainer nummer drie van het seizoen aanstelt.
Een beslissing die meteen laat zien hoeveel macht hij werkelijk heeft.
Maar ook hoeveel verantwoordelijkheid.
En morgen wordt dat formeel vastgelegd
De BAVA van morgen gaat officieel over benoemingen en formaliteiten.
Maar wie de agenda en toelichtingen leest, ziet dat er meer speelt.
Cruijff krijgt een contract met een potentiële beloning tot ongeveer €1,6 miljoen per jaar; de hoogste vergoeding voor een directielid in de geschiedenis van Ajax.
Tegelijkertijd was er vooraf al een ontmoeting tussen de Bestuursraad van de Vereniging Ajax en Cruijff, nog vóór de aandeelhoudersvergadering.
En op dezelfde BAVA wordt ook een nieuwe Raad van Commissarissen geïnstalleerd waarin de aanwezigheid van Verenigingsleden groter wordt.
Op papier lijken dat losse besluiten.
Maar samen vertellen ze een ander verhaal.
Terwijl sportief alle ogen op Jordi Cruijff gericht zijn, wordt bestuurlijk een structuur ingericht waarin die verantwoordelijkheid nog nadrukkelijker bij hem terechtkomt.
En dat roept een interessante vraag op:
Krijgt Cruijff alle macht of vooral alle verantwoordelijkheid?
In het volgende artikel:
Wat er werkelijk achter de schermen speelt rond de BAVA, de nieuwe Raad van Commissarissen en de rol van de Vereniging Ajax.
En waarom Ajax daarmee mogelijk opnieuw een single point of failure creëert.