Beuker werd eind 2023 binnengehaald op voorspraak van Louis van Gaal, en tekende voor vier en een half jaar. Die looptijd was de hele opdracht: niet één transferzomer overleven, maar het instituut Ajax ombouwen: leerlijnen, scouting, topsportcultuur, de aansluiting van de opleiding op het eerste elftal.

Subscribe now

De functie bestond omdat de portefeuille van een technisch directeur zó overvol is dat aan die lange lijn nooit iemand toekwam. Beuker was de poging om dat werk uit de waan van de dag te tillen en het een eigen, beschermde plek te geven.

Die plek bestaat straks niet meer. Dát is het verhaal.

Wat het organogram al liet zien

Toen Ajax Financials dit voorjaar het organogram van Ajax N.V. reconstrueerde, was de verontrustendste bevinding niet wie welke titel droeg, maar dat de belangrijkste scheidslijn nooit sluitend was vastgelegd.

De verdeling tussen technisch directeur en directeur voetbal was op papier netjes en in de praktijk diffuus: Beukers portefeuille had formele reikwijdte, maar zijn praktische macht hing af van wie er boven en naast hem zat. Cruijffs aanstelling was statutair verankerd; die van Beuker niet.

Governance-expert Marilieke Engbers wees toen al op het mechanisme: waar bevoegdheden niet hard zijn belegd, wint niet het beste argument maar de sterkste positie.

Subscribe now

Zo werkte het ook uit. De rol van directeur voetbal was een horizontale constructie (jij de korte termijn, ik de structuur, en we integreren in het midden) en zulke constructies functioneren alleen tussen gelijkwaardige partners.

Onder Kroes en Beuker leek dat te kunnen: vier handen op één buik. Maar een horizontale taakverdeling en een technisch directeur die de volledige zeggenschap opeist, kunnen niet naast elkaar bestaan.

De aanstelling van Cruijffs privéscout Joel Lara, dwars door de bestaande scoutingstructuur heen, was daarvan de aankondiging. Wie het organogram kende, zag toen al dat Beuker niet werd tegengewerkt, maar irrelevant gemaakt. De breuk die Het Parool nu meldt, stond een half jaar geleden in de tekening.

De tekenen aan de wand

Daarna is het bijna een opsomming. Wie de organisatie verliet, leest als een inventaris van precies de laag die de lange lijn moest bewaken: hoofd scouting Kelvin de Lang, hoofd fysiek Sam Feringa, hoofd topsport Martijn Redegeld. Keeperstrainer Erik Heijblok vertrok naar het Porto van Farioli. En Paul Nuijten, drie maanden eindverantwoordelijke bij Jong Ajax, liet zijn contract ontbinden en werd hoofdtrainer van FC Dordrecht (liever een nummer-één-rol bij een concurrent dan een stap terug naar Onder 19).

Het plafond op De Toekomst ligt inmiddels lager dan een hoofdtrainerschap op hetzelfde competitieniveau elders. Het talent zakt niet terug; het loopt weg.

Aan de bovenkant werd het eerste elftal een Spaanse enclave. Dat een nieuwe hoofdtrainer zijn eigen staf meeneemt is het normaalste van de wereld. De Spaansheid van Ajax 1 is Míchels prerogatief, geen complot, en wie daar het kliekje aanwijst, maakt zich er te makkelijk van af.

Maar Jong Ajax is Míchels keuze niet; dat is puur Cruijff. En daar valt het patroon niet meer weg te verklaren. De vacature ging niet naar een eigen kracht (uit de jeugd, zoals Nuijten, Rose of Verhage) en niet naar Hedwiges Maduro, die zich openlijk meldde, maar naar Carlos García. Die speelde met Cruijff samen bij Espanyol, door Cruijff naar Maccabi Tel Aviv werd gehaald en onder Cruijff zijn eerste stappen als assistent zette in China. Geen meegebrachte assistent van Óscar dus, maar een vertrouweling van de TD zelf.

De brug tussen opleiding en profvoetbal, traditioneel de route waarlangs een Ajax-DNA-trainer omhoog groeide, is bovenaan afgezaagd en bezet door het netwerk van de technisch directeur.

De knip tussen jeugd en BVO is daarmee geen sluipend gevolg meer van losse besluiten. Het is het organogram geworden.

Twee mannen van de actie

Read more

Eén naam meldde zich publiek, Juanvi Peinado, en dan nog via zijn eigen Instagram (en van zijn oude club), niet via Ajax zelf. Van Míchels vaste rechterhand Salva wordt aangenomen dat hij meekomt, maar bevestigd is ook dat niet. Verder vooral veel niets.

Dat is waar dit stuk over gaat. Niet over de hele organisatie, lees daarvoor het artikel over het organogram, maar over die ene vraag die nu telt: wie neemt Míchel nog meer mee, en wat zegt de samenstelling van die staf?

Want het woord dat deze periode bepaalt, is samenwerking, en Ajax zei zelf dat de nieuwe rolverdeling zich “de komende maanden moet uitkristalliseren”. De staf is de plek waar je kunt aflezen of die samenwerking gaat werken. En daar kristalliseert voorlopig weinig.

Subscribe now

De kern die beslist

Begin bij wat wél vaststaat. Míchel vormt met zijn assistenten, met Joel Lara als persoonlijke scout en met de technisch managers Siem de Jong en Daniël de Ridder een kleine, hechte kern rond Jordi Cruijff.

Tel daar Óscar García bij op, die naar alle waarschijnlijkheid aanblijft bij Jong Ajax (er is wat lauwe interesse van elders, maar de kans dat hij blijft is groot) en je hebt een overwegend Spaanstalig groepje met korte lijnen.

Dat is bewust. De meest gehoorde kritiek van de afgelopen seizoenen, intern én extern, was dat te veel mensen meebeslisten over voetbalzaken. Een kleine kern die snel schakelt, is daar het directe antwoord op.

Tegelijk circuleren er verhalen van een kern die wel érg op zichzelf staat: van bevriende, Spaanse zaakwaarnemers tot aan het apart reizen naar wedstrijden toe van Lara en Cruijff.

Het is verleidelijk om het een “Spaanse enclave” of “het vriendenclubje van Jordi” te noemen. Maar dat zijn conclusies, geen waarnemingen. Dezelfde hechte kern is óf de noodzakelijke daadkracht voor een verlamde organisatie, óf een groep die zich afsluit van de rest. Welke van de twee, daar gaat de zomer over.

Wie komt er nog bij?

Hier wordt het interessant, en cijfermatig relevant. Peinado en Salva zijn allebei klassieke assistent-trainers: hetzelfde profiel, het type staf dat élke coach meebrengt. Juist daarom is niet eens zeker dat ze allebei komen: Peinado meldde zichzelf, terwijl Salva tot dusver vooral een logische aanname is en niet bevestigd.

De media melden dat Ajax zelf nog één assistent toevoegt en dat de rest via Míchel loopt. Dan resteren twee, misschien drie namen. En de hele vraag is: welk type of rol?

Subscribe now

Daar splitst het namelijk. Een keeperstrainer of nog een tactische assistent erbij verandert niets aan de organisatie eronder. Maar brengt Míchel óók eigen performance-, medische of datamensen mee, dan komt er mogelijk een parallelle laag náást de afdelingen die Ajax juist had samengevoegd over de BVO en de jeugd heen.

Precies dáár zit het verschil tussen “normale staf” en dubbeling, en ook tussen schone kosten en extra kosten.

De afdelingen eronder schuiven al

Dat is geen theorie. Hoofd Topsport Martijn Redegeld is vertrokken, terug naar de wielerwereld; een vervanger is er nog niet, en de kans is reëel dat er meer mensen uit de medische en performancehoek volgen.

Ook de scouting is onduidelijk, en dat lijkt nu al iets concreets te kosten: de komst van talent Ribeiro is afgeketst, naar verluidt door trage besluitvorming die voortkomt uit precies die onduidelijkheid. Wat wél rondkomt, Fouad Zahouani voor Jong Ajax, met de vraag of dit uit de bestaande Ajax-scouting is gekomen of via het netwerk van Lara en Cruijff.

Lees hier meer over waarom Zahouani zo’n €300K gaat verdienen

Hier hoort geen oordeel bij, maar een weegschaal. Veel vertrek, ontevreden medewerkers en onrust kan in elke organisatie twee dingen betekenen: dat er eindelijk goed beleid wordt gevoerd en de zittende mensen vooral moeten wennen aan verandering, óf dat nieuw beleid verstoort en afbreekt wat met jaren is opgebouwd.

We weten niet eens precies wie en wat er goed werkte. En de voetballerij is geen hogere wiskunde: er lopen genoeg scouts, performance- en datamensen rond die niet onderdoen voor wie er nu zit. Het vertrek is dus een risico, geen vonnis.

Subscribe now

Wat het kost

Voor Ajax Financials telt uiteindelijk de rekening. Míchel zelf is het dure deel, naar schatting €2,5 tot 3,5 miljoen per jaar, onder zijn Girona-niveau maar ruim boven wat Ajax ooit een trainer betaalde.

Salva en Peinado zijn daarbij relatief goedkoop, en García naar Jong Ajax kost niets extra: hij ligt al vast tot 2027. Het hele geïmporteerde stafpakket komt zo grofweg op €4 à 5 miljoen.

Maar dat brutobedrag is niet waar het om draait. De echte kostenvraag is de dubbeling: elke performance-, data- of medische kracht die Míchel bovenop de bestaande afdelingen zet, plus de afkoop van wie vertrekt, minus de salarissen die vrijvallen. En daar komt de prijs van vertraging bij.

Lees hier meer over het budget van Ajax deze zomer

Waarom duurt het zo lang?

Dat is de vraag die boven alles hangt. De data dringen: 22 juni de eerste training, 6 juli op kamp, 23 juli al de Conference League-kwalificatie. Míchel stapt dus eerder in dan 1 juli door zijn contract te laten ontbinden, maar het apparaat om hem heen is nog niet af.

Ook dat laat zich twee kanten op lezen: als zorgvuldige opbouw (afkoopsommen, mensen netjes loskoppelen, de juiste profielen zoeken) of als teken dat de structuur intern nog niet staat. De afgeketste Ribeiro suggereert dat het laatste in elk geval meespeelt. Tegelijk heeft Jordi Cruijff het druk met zijn grote ambities en kan hij niet toveren.

De motor moet gaan draaien, en de trainer zit straks achter het stuur. Maar een motor is zijn onderdelen, en juist die worden nu mondjesmaat ingevuld. Zodra de staf compleet is, weten we welke lezing klopt: daadkrachtige kern, of clubje dat zich afsluit. Tot die tijd is de stilte zelf het meest veelzeggende signaal.

Subscribe now

Share

Het wordt geen passieve belegging. Met zijn aandelenpakket treedt Kroes toe tot het bestuur van de club. Geen dagelijkse operationele bemoeienis, maar wél een rol achter de schermen bij structuur en cultuur. Plus, het meest opvallend, als dealmaker in het aan- en verkoopbeleid.

Subscribe now

Leg de andere kant erbij. Kroes vertrok begin 2026 bij Ajax; Jordi Cruijff nam zijn rol over. Maar hij is nog altijd verenigingslid én aandeelhouder: de 42.500 aandelen die hem ooit zijn algemeen-directeurschap kostten, heeft hij nog steeds. Daarvoor was hij eigenaar-directeur van Go Ahead Eagles en medeoprichter van makelaarskantoor SEG. En LASK is sinds april 2026 een officiële partnerclub van Ajax: een samenwerking die draait om kennisdeling, ontwikkeltrajecten en het identificeren en laten doorstromen van talent.

Stapel het op elkaar en de basale opmerkelijkheden tekenen zich vanzelf af:

Eén. Een oud-Ajax-td koopt zich in bij een partnerclub van zijn vorige werkgever.

Twee. Diezelfde man is nog altijd aandeelhouder van Ajax.

Drie. Hij gaat bij die partnerclub niet stilzitten, maar juist het transferbeleid bepalen, terwijl het partnership tussen beide clubs nota bene over spelersdoorstroom gaat.

Op het eerste oog is hier niets verbodens. Kroes is een privépersoon, een minderheidsbelang in een Oostenrijkse club is geen misdrijf, en LASK haalt al jaren ondernemers binnen als geldschieter. De optiek is hooguit even wennen.

Maar wie daar blijft hangen, mist de laag eronder. Want Kroes koopt zich niet in bij zómaar een partnerclub. Hij koopt zich in bij een knooppunt van een netwerk dat in zijn eigen periode werd verbouwd: van een commerciële etalage tot een doorstroomroute. En dat verandert de vraag fundamenteel.

Read more

Even het decor. Twee jaar geleden haalde het Europees Hof een streep door een deel van het transfersysteem. De kern: een speler die zijn contract verbrak, kon door een wirwar aan regels nauwelijks nog ergens anders aan de slag. Het Hof vond dat in strijd met het vrij verkeer van werknemers. FIFA moest terug naar de tekentafel. Wat er nu ligt, is de definitieve uitkomst van die verbouwing.

Subscribe now

Gaan spelers nu zomaar weglopen?

Dat is de vraag die ertoe doet, en het antwoord is: nee, niet echt. Ja, een speler mág zijn contract nu makkelijker openbreken. Maar de remmen zitten er nog op. Wie binnen de beschermde periode wegloopt, riskeert een speelverbod van vier maanden. Er moet nog steeds schadevergoeding betaald worden. De nieuwe club die een speler tot contractbreuk verleidt, kan meebetalen. Met andere woorden: FIFA heeft de deur die Diarra openbrak meteen weer voorzien van drie sloten. Alleen net andere sloten dan eerst, net stevig genoeg om het Hof te overleven, maar niet zó stevig dat ze opnieuw sneuvelen.

Geen tweede Bosman dus. Geen leegloop. De transfersaga’s, de astronomische bedragen, de afgekochte contracten; dat alles blijft gewoon bestaan. Dat is geen toeval, dat is ontwerp.

En clubs krijgen er een eigen instrument bij: ze mogen de prijs van vertrek voortaan expliciet in het contract zetten: een soort afkoopclausule, zoals je die in Spanje al kent. Verwacht dat de slimme clubs daar massaal naartoe bewegen: liever een vooraf afgesproken bedrag dan een onzekere uitkomst bij een tribunaal. Voorwaarde is wel dat zo’n clausule redelijk blijft; een absurd hoog bedrag om een speler kunstmatig vast te ketenen, houdt geen stand.

En de portemonnee van een club als Ajax?

Hier zit het enige stukje dat je over een paar jaar in de cijfers gaat terugzien. Het opleiden-en-verkopen, de solidariteitsbijdragen, de doorverkooppercentages. Dat is de hele machine waar Ajax het van moet hebben, en die blijft intact.

Subscribe now

Eén nieuwigheid: verkoopt een club straks een speler die relatief weinig verdient (onder de 150.000 euro per jaar), dan gaat vijf procent van de transfersom rechtstreeks naar de speler zelf. Klein bedrag, maar het landt precies op het meest winstgevende segment: het jonge talent dat voor twintig, dertig miljoen vertrekt voordat het zijn grote contract tekende. Voor Ajax is dat geen ramp, wel een nieuw hapje uit de marge. En het werkt langzaam: alleen voor contracten die ná 1 januari 2027 worden gesloten. Deze zomer merk je er dus helemaal niets van.

Wat is dan wél het echte nieuws?

Het echte nieuws is onzichtbaar vanaf de tribune. FIFA heeft niet zozeer de regels veranderd, als wel de manier waaróp regels voortaan worden gemaakt. Voortaan gebeurt dat in overleg met de spelersvakbond, de clubs en de competities samen. Dus een soort poldermodel voor het wereldvoetbal. Klinkt saai. Is het ook. Maar het is de slimste zet in het hele document.

Want zo zorgt FIFA dat het niet langer in zijn eentje rechter, wetgever en partij tegelijk is. Dat is precies het verwijt waarop het de afgelopen jaren juridisch onderuitging. Door de spelers mede aan de knoppen te zetten, maakt het zich een stuk moeilijker aanklaagbaar. De volgende speler die naar de rechter wil, krijgt te horen: jullie eigen vakbond zat erbij en stemde in.

En is het hiermee klaar? Nee, de bal ligt nu bij de spelers

De spelers vinden van niet. De wereldwijde spelersvakbond noemde de tussenversie van deze regels al onvoldoende: geen echte rechtszekerheid, niet via fatsoenlijk overleg tot stand gekomen. En er loopt al een grote schadeclaim: de stichting Justice for Players eist namens spelers vergoeding voor jarenlang misgelopen inkomen, een zaak die, toepasselijk genoeg, bij een Nederlandse rechtbank ligt: tegen FIFA én negen voetbalbonden, de KNVB incluis.

Nu FIFA zijn definitieve, vrijwel ongewijzigde versie heeft neergelegd, ligt de bal bij die spelerskant: accepteren, of doorvechten. Op basis van alles wat ze tot nu toe lieten zien, wijst weinig op accepteren. Reken dus op een lange juridische nasleep, waar FIFA zich, zie de vorige alinea, juist op heeft ingericht. Het boegbeeld is alvast van het bord: Diarra zelf schikte deze maand zijn persoonlijke claim, zonder dat FIFA een cent betaalde. De grote zaak loopt door.

De samenvatting voor wie geen jurist is

FIFA moest van het Hof iets veranderen, en heeft daarom het absolute minimum veranderd — heel precies, heel juridisch, en heel bewust onopvallend. Voor de supporter blijft het spel hetzelfde: dezelfde transfers, dezelfde bedragen, dezelfde zomers vol geruchten. De enige echte verschuiving zit in de motorkap, niet op het veld.

En dat is misschien wel de meest typische FIFA-zet van allemaal: een revolutie aankondigen, en er stiekem voor zorgen dat alles bij het oude blijft.

Subscribe now

Die voorspelling rustte op twee aannames die inmiddels zijn achterhaald. Er werd uitgegaan van een dagvergoeding van 7.000 tot 9.000 dollar per speler, en gerekend (zoals gebruikelijk) met de oude verdeelsleutel waarbij ook vertrokken spelers nog meetelden.

FIFA heeft op 5 juni de definitieve regels rondgestuurd, en op beide punten pakt het ongunstiger uit. Tijd om de schatting bij te stellen.

De pot is groter, het tarief lager

De totale FIFA-pot staat vast op 355 miljoen dollar, 70 procent meer dan in 2022. Maar FIFA heeft dat bedrag in tweeën gesplitst: 250 miljoen voor het eindtoernooi (per speler, per dag) en 100 miljoen voor de kwalificatie (per speler, per wedstrijd), plus vijf miljoen voor administratie.

Subscribe now

Dat eerste bedrag wordt over 48 in plaats van 32 landen verdeeld, en daar zit de eerste tegenvaller: het minimumtarief is zo’n 5.000 dollar per speler per dag, onder de 7.000 à 9.000 die in november nog reëel werd geacht. Het exacte bedrag stelt FIFA pas na het toernooi vast, dus het kan wat hoger uitvallen, maar de bodem ligt lager dan gehoopt. Voor een speler die in de groepsfase sneuvelt (zo’n 22 dagen) komt dat neer op ruwweg 110.000 dollar, tegen de 150.000 à 190.000 waar ik eerder op uitkwam.

De tweede tegenvaller: de lookback is geschrapt

Belangrijker nog is een stille regelwijziging. Tot en met 2022 keek FIFA bij het eindtoernooigeld twee jaar terug: het bedrag werd verdeeld over álle clubs waar een WK-ganger in de voorgaande twee jaar had gespeeld. Daardoor profiteerde Ajax ook van spelers die het allang had verkocht. Die tweejaarsregel is voor 2026 geschrapt. Het eindtoernooigeld gaat nu naar één club: die waar de speler tijdens het WK staat ingeschreven.

Dat scheelt Ajax een waslijst. Onder de oude regel hadden spelers als Jorrel Hato, Brian Brobbey, Jordan Henderson, Francisco Conceição en Benjamin Tahirović Ajax nog een aandeel opgeleverd, en zelfs Anass Salah-Eddine, Gerónimo Rulli en Jorge Sánchez mogelijk nog. Onder de nieuwe regel levert die hele groep Ajax niets meer op; hun eindtoernooigeld gaat naar hun huidige clubs.

Subscribe now

Wat overblijft voor de eindtoernooipot zijn de spelers die nú bij Ajax onder contract staan én meegaan. Op dit moment zijn dat er, blessures daargelaten, vier: Wout Weghorst (Nederland), Takehiro Tomiyasu en Ko Itakura (Japan) en Josip Šutalo (Kroatië). Aardig detail: Tomiyasu kwam pas in januari, maar omdat het om de huidige inschrijving gaat, incasseert Ajax wél zijn volledige vergoeding.

Vier spelers leveren bij het minimumtarief en uitschakeling in de groepsfase samen zo’n 350.000 tot 400.000 euro op. Dat is een vloer die stijgt met het werkelijke dagtarief en met elke ronde die een land verder komt (grofweg 20.000 à 30.000 euro per speler). Ter vergelijking, het WK in Qatar in 2022 leverde nog ongeveer zo’n $2.5 tot 3 miljoen op.

De kwalificatiepot: het kleine pleister

Tegenover die tegenvaller staat één meevaller. Voor het eerst betaalt FIFA ook voor kwalificatieduels: 2.362 dollar per speler per wedstrijd waarin hij in de selectie zat, ongeacht of het land zich plaatste. En hier geldt wél dat het geld naar de club gaat waar de speler op de wedstrijddag stond ingeschreven. Dus ook spelers die Ajax inmiddels kwijt is, leveren nog iets op voor de duels die ze in hun Ajax-tijd speelden.

Welke spelers precies, en om hoeveel wedstrijden, stelt FIFA later vast, op basis van een lijst die clubs vóór 10 september moeten controleren. Ter illustratie: denk aan Oscar Gloukh (Israël), Ahmetcan Kaplan (Turkije) of Bertrand Traoré (Burkina Faso). Per duel gaat het om een bescheiden bedrag, maar bij een handvol spelers met een lange kwalificatiecampagne telt het op.

De voorlopige conclusie

Waar er in november nog op ruim een miljoen euro gemikt werd, is dat bedrag niet langer realistisch. De combinatie van een lager dagtarief en de geschrapte lookback drukt de opbrengst fors.

Een totaal van enkele honderdduizenden euro’s is waarschijnlijker; ergens rond een half miljoen, en alleen richting dat eerder genoemde miljoen als één of twee landen daadwerkelijk een ronde of meer doorkomen.

Voor Ajax, dat ook in 2026/27 elke meevaller kan gebruiken, blijft het wat het was: geen game-changer, maar geld zonder kosten. Alleen minder dan het zich in november liet aanzien.

Zodra de definitieve WK-selecties bekend zijn, volgt de exacte berekening: per speler, en netjes gesplitst over de twee potten.

Share

Subscribe now

In supporterskringen en media valt steeds vaker de naam van Menno Geelen. Hij is immers algemeen directeur, de top van de organisatie, dus hij zal het rommelende geheel wel moeten organiseren en rechttrekken.

Het klinkt logisch. Maar het berust op een misvatting over hoe Ajax formeel in elkaar zit en over waar de macht werkelijk ligt.

Abonneren in mei = 20% korting

Hoe het gelopen is

Eerst de chronologie, want die verklaart veel:

• Begin november 2025 kondigt Alex Kroes zijn vertrek aan: hij verbindt zijn lot aan dat van trainer John Heitinga en zal opstappen zodra er een opvolger is.

• In november gaat de directie in gesprek met kandidaten, en valt de naam van Jordi Cruijff voor het eerst, naast die van o.a. Maxwell.

• Begin december voeren ook de op dat moment sterk uitgedunde Raad van Commissarissen (feitelijk nog Anbeek en Goeman) en technisch adviseur van de Bestuursraad Edo Ophof gesprekken met Cruijff.

• Op 28 december volgt de mondelinge bevestiging en aankondiging op de website, wel met de toevoeging dat nog enkele stappen genomen moeten worden.

• Op 17 januari 2026 is de officiële aankondiging dat Cruijff op 1 februari 2026 begint, eerst als titulair directeur.

• En op 9 maart, tijdens de buitengewone aandeelhoudersvergadering waarop ook de nieuwe voltallige RvC aantreedt, wordt hij statutair directeur.

Die volgorde is geen toeval, maar precies hoe dit hoort te lopen.

Hoe een nieuwe directeur er formeel komt

Het pad van een nieuwe directeur is in de statuten en reglementen uitgetekend. Kandidaten komen in beeld via de directie en de selectie- en benoemingscommissie van de RvC. Die commissie bereidt de selectie voor.

Waar nuttig wordt draagvlak gepeild bij de belangrijkste stakeholder. Bij Ajax is dat de Vereniging: grootaandeelhouder en houder van het bijzondere aandeel.

Abonneer met korting

Vervolgens kan iemand titulair worden aangesteld; dat mag de directie zelf, met goedkeuring van de RvC. Een statutaire benoeming vergt meer: die loopt via de RvC en wordt aan de aandeelhoudersvergadering (AVA) ter kennisgeving voorgelegd.

En sluitstuk van het geheel is een directiereglement, waarin de werkwijze, de besluitvorming en eventuele wijzigingen in de onderlinge taakverdeling worden vastgelegd, opnieuw met goedkeuring van de RvC.

Tegen die achtergrond is de route-Cruijff herkenbaar: eerst titulair (snel, via de directie), daarna statutair (zorgvuldiger, via de RvC en de BAVA). Niets daaraan is op het eerste gezicht ongebruikelijk. Menno Geelen benadrukt dat bij de officiële aankondiging: “Na het aangekondigde vertrek van Alex hebben we een gedegen selectieprocedure doorlopen.”

Ging er dan iets fout?

Kort gezegd: formeel weinig, in de uitvoering van alles.

Read more

Er was onrust in de scoutingafdeling na het vertrek van Kelvin de Lang. Er gingen verhalen over een mogelijk vertrek van Marijn Beuker. En bij elke transfer, elke trainerswissel en elke tegenvaller klonk dezelfde reflex: wie gaat hier nou eigenlijk over?

Een organogram is misschien wel het saaiste document dat een organisatie kan opleveren. Maar juist door te proberen visueel te maken wie waarover gaat, wordt verrassend snel zichtbaar waar het wringt:

• Waar valt Ajax O19 onder: de jeugdopleiding of de eerste selectie?

• Hoe past Joel Lara in de bestaande scoutingstructuur?

• En waar zit Martijn Redegeld, het hoofd Topsport, ten opzichte van de medische staf die er al was?

Het zijn vragen waar geen openbaar document een eenduidig antwoord op geeft. Dat is op zichzelf al een bevinding.

Subscribe now

De zoektocht naar het poppetje

Het sluit aan bij een patroon dat iedereen herkent die de discussies onder supporters en in de media volgt. Als het misgaat, wordt er een poppetje gezocht om aan te wijzen. De verantwoordelijke. Degene die we kunnen aankijken. Dan is het weer Marijn Beuker, dan Menno Geelen. Dan toch Jordi Cruijff of Kroes. Of Mislintat.

Maar om iemand verantwoordelijk te kunnen houden, moet je eerst weten waar de verantwoordelijkheid formeel ligt. Wie maakt de keuze om James McConnell te halen? Wie controleert dat proces? En wie moeten we aanspreken als de scouting niet loopt?

Dat is precies waar een organogram voor bedoeld is. Het maakt afspraken expliciet. Het legt vast wie waarover gaat, zodat iedereen (binnen én buiten de club) weet waar hij of zij aan toe is.

Vast zijn er mensen die denken: dat is vooral een papieren tijger. Je tekent het, je schrijft het op, en het verdwijnt in een la.

Misschien is dat waar. Maar misschien is dát juist het probleem.

Want als niemand precies weet wat de afspraken en verantwoordelijkheden zijn, kan niemand er ook op sturen. En als de praktijk afwijkt van wat er op papier staat, dan hoort dat papier te worden aangepast en niet stilzwijgend te worden genegeerd.

Waarom dit ertoe doet

Dat het ertoe doet, laat zich kort samenvatten. Zonder heldere taakverdeling houdt de RvC toezicht in het luchtledige en controleert de aandeelhoudersvergadering iets wat ze niet kan zien.

Een organisatie waarin onduidelijk is wie de knoop doorhakt, beslist trager en slechter. En een goed gedocumenteerde structuur zorgt voor continuïteit: wie binnenkomt, weet meteen wat zijn rol is.

Precies die drie dingen stonden de afgelopen jaren bij Ajax onder druk. Dat roept meteen een vraag op die boven dit hele stuk hangt: in hoeverre heeft Ajax, toen het een technisch directeur aanstelde met een wezenlijk ander takenpakket dan zijn voorganger, nagedacht over de gevolgen daarvan voor de rest van de organisatie?

Subscribe now

Wat opviel tijdens de reconstructie

Dit organogram is gereconstrueerd uit jaarverslagen, notulen, de statuten, persberichten, openbare interviews en LinkedIn, aangevuld met input van betrokkenen en navraag bij de club.

Wat tijdens dat uitpluizen vooral opviel, was hoe wéinig er publiek wordt vastgelegd.

Tot en met het jaarverslag 2020/21 nam Ajax nog een basaal organogram op, inclusief de portefeuilles van de directieleden. Daarna is de club daarmee gestopt — niet toevallig rond het vertrek van Marc Overmars.

Sindsdien is er zelden tot nooit formeel iets gemeld over portefeuilles of wijzigingen daarin. De verdeling van verantwoordelijkheden moest vaak bij toeval worden afgeleid: een functie die en passant in een vacaturetekst werd genoemd, of de constatering (naar aanleiding van de gang van zaken rond de wedstrijd tegen FC Groningen) dat de afdeling Veiligheid kennelijk onder de financieel directeur valt.

Het organogram

Hieronder de reconstructie van het organogram zoals dat er op dit moment, mei 2026, uitziet. Later een uitgebreidere versie.

Dit is dus de AFC Ajax N.V., het zogeheten voetbalbedrijf. Bovenaan de Raad van Commissarissen (RvC), die benoemt de directie. Ernaast Louis van Gaal, als adviseur aan de RvC. Daaronder de directie zelf, met de afdelingen die onder elk directielid vallen.

Het ziet er in eerste instantie vrij overzichtelijk uit, maar de verdeling onder Marijn Beuker en Jordi Cruijff is waar het wringt.

NEEM EEN ABONNEMENT MET KORTING

Wat er veranderde sinds Cruijff

Toen Jordi Cruijff op 9 maart 2026 aantrad, veranderde er meer dan een naambordje. De eerste verandering is juridisch en fundamenteel: Cruijff is statutair directeur. Zijn voorganger Alex Kroes vervulde de TD-rol als titulair directeur, die is formeel geen lid van het bestuur van de vennootschap.

Dat was overigens niet de oorspronkelijke bedoeling: Kroes zou statutair algemeen directeur worden, maar belandde na zijn schorsing als titulair technisch directeur in een positie met beduidend minder tanden. De vorige keer dat de TD-functie statutair was belegd, was in het tijdperk-Overmars. Met Cruijff is die zwaardere variant opnieuw geïntroduceerd. Al is dat nergens als zodanig naar buiten gebracht.

Dat verandert ook de verhouding met Beuker. Onder Kroes vormden TD en directeur voetbal een twee-eenheid: twee titulair directeuren naast elkaar, betrekkelijk gelijkwaardig en op elkaar aangewezen om samen te werken. Nu is die verhouding hiërarchisch. Beuker is titulair, Cruijff is statutair bestuurder. Op papier staat de directeur voetbal daarmee een trede lager, terwijl hij de veruit grootste portefeuille van de twee heeft.

Het verschil zit niet alleen in de status, maar in de filosofie. Kroes was, mede door zijn titulaire en daardoor wat tandeloze positie, “puurder” gefocust op Ajax 1, en werkte meer op gelijke voet met Beuker.

Cruijff denkt in teams: Ajax 1 en Jong Ajax vallen onder hem, en dus, redeneert hij, alles wat met die teams te maken heeft: de scouting ervoor, de trainers, de medische begeleiding.

Het zijn zaken die in zijn denken naar hem toe komen, en die daarmee bij Beuker worden weggehaald. Zo trekt hij stap voor stap de voetbalzaken rond de seniorenteams los van de rest van de organisatie en bouwt hij feitelijk zijn eigen domein. Dat hij dat met meer slagkracht kan doen dan Kroes, is precies wat de statutaire status hem geeft.

De knelpunten

Als je de formele structuur naast de dagelijkse praktijk legt, vallen een paar plekken op waar de twee niet samenvallen.

En in een uitgebreidere variant van het bovenstaande organogram worden ook de rollen van Joel Lara, Siem de Jong en Daniel de Ridder duidelijk. Net als de verdelingen binnen de scouting (o.a. Bram Berkhout en Jari de Kort), jeugdopleiding (o.a. Casimir Westerveld en Fred Grim) en medische & performance afdeling (o.a. Martijn Redegeld).

Read more

Subscribe now

De financiële logica wijst de andere kant op, zoals in de vorige aflevering uitgewerkt.

En de bestuurlijke praktijk bij Ajax wijst inmiddels nog duidelijker diezelfde kant op, alleen is dat nergens expliciet gemaakt. Er is geen persbericht waarin Ajax zegt: wij kopen de ArenA niet, en dit zijn onze redenen. Er is alleen een reeks beslissingen, genomen over meerdere jaren, die samen precies dat betekenen.

Die beslissingen zijn het eigenlijke onderwerp van dit stuk.

De stille keuze

Vier feiten, bij elkaar gelegd.

1. Een contract voor 15 jaar

Ajax sloot afgelopen zomer een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Stadion Amsterdam N.V. die loopt tot 2040. Vijftien jaar. Je sluit geen vijftienjarige huurovereenkomst af als je van plan bent om over twee jaar, wanneer de 2028-overnameblokkade afloopt, de hele structuur te kantelen.

2. Huurovereenkomst verbeterd

In diezelfde overeenkomst is de huurconstructie voor de tweede keer herzien. Eerst was er al een overgang van recette-afdracht naar vaste huur per wedstrijdtype.

Nu is de Europese huur variabel gemaakt, gekoppeld aan het toernooi waarin Ajax uitkomt. Champions League duurder dan Europa League, Europa League duurder dan Conference League.

Dit zijn precies de concessies die een slimme huurder afdwingt, niet de voorbereidingen die een aankomende eigenaar treft.

3. Investeren in De Nieuwe Toekomst

Ajax investeert €60 miljoen in De Nieuwe Toekomst, de complete herontwikkeling van het trainingscomplex met uitbreiding op parkeerterrein P2. Fase 1 wordt dit jaar opgeleverd, fase 2 volgt rond 2029.

Lees hier meer over de kosten van De Nieuwe Toekomst

Het geheel is ingebed in De Nieuwe Kern, de 189 hectare grote gebiedsontwikkeling waarvan Ajax mede-grondeigenaar is, naast de gemeente Amsterdam, VolkerWessels en NS Stations.

Dat is Ajax’ grote infrastructurele investering van deze cyclus en die is niet gericht op het stadion.

4. Eenmalige poging aandelen kopen

De eerdere poging in 2018 om 23% van de ArenA-aandelen van de gemeente over te kopen, werd door de overige aandeelhouders geblokkeerd.

Ajax heeft daar geen vervolg aan gegeven. Geen publieke druk, geen nieuwe openingsbod, geen politiek offensief.

Tel het op en de conclusie is moeilijk te ontwijken: Ajax heeft de afslag naar stadioneigendom niet genomen.

Subscribe now

Niet in een bestuurlijk besluit dat te dateren is, maar in de keuze welke contracten wél worden getekend en welke investeringen wél worden gedaan. De club heeft het beschikbare kapitaal en de bestuurlijke bandbreedte gealloceerd, en geen van beide is naar de ArenA gegaan.

Het klassieke voetbaldilemma

Dit is het type beslissing waar elke grote voetbalclub periodiek mee worstelt. Het stadion is voor supporters geen asset, het is identiteit.

De naam op de gevel, de tribune die hun vader kende, de herinnering aan die ene avond. Daartegen staat een directie die aandeelhouders moet verantwoorden, investeringen moet prioriteren, en kasstromen moet bewaken.

Als die twee perspectieven op elkaar botsen, wint meestal het bord met de harde cijfers. Maar niet zonder pijn, en bijna nooit hardop. Geen directie wint punten door te zeggen dat het stadion niet kopen het juiste besluit is.

Read more

Omdat Harry Styles op die datums de Johan Cruijff ArenA heeft geboekt, en de Britse artiest voorrang heeft op Ajax in het stadion dat de naam van de grootste Ajacied ooit draagt.

Supporters willen die play-offs liever helemaal niet. Ze betekenen dat Ajax is geëindigd op een plek waar Ajax (normaal gesproken) niet thuishoort. En áls ze gespeeld moeten worden, willen ze het eigenlijk niet weten. Want winnen is voor Ajax een plicht, en een avond in Volendam tegen een tegenstander die ruikt dat Amsterdam wankelt, is precies het soort scenario dat je niet wil zien gebeuren.

Subscribe now

Dat het zover is gekomen, zegt iets over wie er écht gaat over het stadion waar Ajax thuis hoort te spelen. En die persoon zit niet op de Ajax-loonlijst.

Het is dezelfde onderliggende vraag die eerder dit jaar al opdook, toen PSV aankondigde het Philips Stadion uit te breiden naar 52.000–58.000 stoelen (groter dan de Johan Cruijff ArenA). Kosten: €350–400 miljoen, vrijwel zeker gefinancierd met schuld. Kan, want PSV bezit zijn stadion. Ajax niet.

Twee berichten, dezelfde vraag: loopt Ajax niet miljoenen mis? Zou het stadion gewoon moeten kopen? Is huren eigenlijk weggegooid geld?

De korte versie: nee, het is ingewikkelder dan dat. De langere versie volgt hieronder.

Wat betaalt Ajax nu eigenlijk?

Vóór de pandemie lagen de huisvestingskosten van Ajax rond de €10–12 miljoen per jaar. Uit de meest recente halfjaarcijfers (per 31 december 2025) blijkt dat de huisvestingskosten voor de eerste seizoenshelft uitkomen op €4,4 miljoen. Op jaarbasis dus ruwweg €8–9 miljoen. Een stuk lager dan vroeger.

Lees ook: Ajax scoort Europees top op wedstrijdinkomsten

De huurconstructie zelf is de afgelopen jaren tweemaal herzien. Onder het vorige contract werd de oude recette-afdracht (een percentage van de ticketopbrengst per wedstrijd) al vervangen door een vaste huur per wedstrijd, met verschillende tarieven per wedstrijdtype: vriendschappelijk, Eredivisie, Europees, beker en Ajax Vrouwen ieder een eigen bedrag.

In de nieuwe samenwerkingsovereenkomst die afgelopen zomer is ingegaan, is daar opnieuw een laag overheen gekomen: de huurtarieven voor Europese wedstrijden zijn nu variabel op basis van het toernooi waarin Ajax uitkomt.

Champions League is duurder dan Europa League, Europa League duurder dan Conference League. De gedachte daarachter: Ajax wil de kostenstructuur meer laten meebewegen met inkomsten die, afhankelijk van het Europese podium, óók sterk variëren.

Dat is het vertrekpunt. En het is een belangrijk getal, want alles wat volgt moet je afzetten tegen die ~€8 miljoen per jaar.

Wat is de ArenA eigenlijk voor een bedrijf?

Dit wordt vaak vergeten in de discussie: de Johan Cruijff ArenA is geen bijgebouw van Ajax. Het is een zelfstandige NV (Stadion Amsterdam N.V.) die haar eigen jaarrekening publiceert, haar eigen personeel heeft (65 FTE) en haar eigen winst-en-verliesrekening draait.

Uit de jaarrekening 2024/2025 van Stadion Amsterdam N.V.:

• Netto-omzet: €51,2 miljoen (vorig jaar: €45,3 miljoen)

• Bedrijfslasten: €45,8 miljoen

• Bedrijfsresultaat: €5,4 miljoen

• Nettoresultaat na belasting: €3,0 miljoen

De activiteitsgerelateerde kosten zijn het grootst: €27,4 miljoen. Dat zijn de directe kosten van evenementen, wedstrijden en exploitatie. Daarboven komen nog €7,5 miljoen aan afschrijvingen, €4,5 miljoen aan personeelskosten en €5,2 miljoen aan overige bedrijfskosten.

Wat dit zegt: de ArenA is een werkend bedrijf met reële kosten, reële opbrengsten, en een nettoresultaat dat na belasting uitkomt op circa €3 miljoen per jaar. Dat is niet niks, maar het is ook geen goudmijn.

Subscribe now

De EBITDA (resultaat vóór afschrijvingen en rente) is een betere maatstaf voor de cashgeneratie: ongeveer €12–13 miljoen. Dát is wat het stadion operationeel oplevert voor een eigenaar.

En belangrijk detail uit de balans: de schulden van de ArenA zijn bijna nul. Een lening bij ABN AMRO van €9,1 miljoen, einddatum 2028, rente 4,75%. Dat is alles. De ArenA is nagenoeg schuldvrij.

Wat koop je dan precies?

Ajax bezit al 13,2% van Stadion Amsterdam N.V. De andere aandeelhouders zijn de gemeente Amsterdam (circa 48%) en, via de STAK-structuur, een groep certificaathouders waaronder bouwbedrijven die bij de bouw betrokken waren (circa 39%).

Die STAK-constructie is juridisch minder onschuldig dan ze oogt . Meer daarover in de verdieping.

Op de balans staat het stadiongebouw voor een boekwaarde van €120,8 miljoen. De oorspronkelijke aanschaffingswaarde was €274,6 miljoen. Er is dus al €153,9 miljoen afgeschreven.

Een koper betaalt echter geen boekwaarde, maar marktwaarde. Voor een uniek infrastructuurasset op toplocatie, met een huurder als Ajax en een volle evenementenagenda, ligt een reële waarde voor het gehele complex waarschijnlijk ergens tussen €190 en €260 miljoen.

Wat vastgoedmiljardair en RvC-voorzitter Bamberger kan betekenen

Voor de 87% die Ajax nog niet heeft, betaalt Ajax ruwweg €165–225 miljoen. En daar komt dan nog een detail bovenop: een meerderheidsbelang is per definitie meer waard dan 87% van de geheelwaarde.

Wie de controle koopt, betaalt daar een premie voor. Aan de bovenkant van de range is €225 miljoen daarmee eerder een defensieve dan een optimistische aanname.

Subscribe now

Waarom de simpele rekensom niet klopt

De redenering die je veel hoort: “Ajax betaalt €8–10 miljoen huur per jaar, terwijl ze voor dat geld ook eigenaar hadden kunnen zijn. Ze missen tientallen miljoenen.”

Dat klopt niet. En hier is waarom.

Als Ajax het stadion koopt, stopt in wezen de huur niet. Ajax wordt dan eigenaar van een bedrijf dat zichzelf moet draaien. Die kosten verdwijnen niet, ze verschuiven. In plaats van €8 miljoen huur aan een externe partij, betaal je als eigenaar:

• Rente op de aankoopfinanciering: bij een aankoopprijs van €165–225 miljoen en een rente van 4–5% is dat €7–11 miljoen per jaar

• Groot onderhoud: de ArenA reserveert hiervoor jaarlijks circa €2,4 miljoen; in werkelijkheid zijn de onderhoudsuitgaven hoger (€2,1 miljoen onttrokken aan de voorziening in 2024/25)

  

• Operationele kosten: personeel, energie, beveiliging. Die 65 FTE gaan niet weg als Ajax eigenaar wordt

Tegenover die kosten staan de opbrengsten die Ajax nu niet ontvangt: horeca, business seats, events, sponsoring op het stadion zelf. De ArenA draait op €51 miljoen omzet, maar na alle kosten resteert €3 miljoen netto.

De eerlijke vergelijking is dus:

Nu: ~€8 miljoen per jaar, weinig risico, hoge flexibiliteit.

Bij eigendom: je ruilt die €8 miljoen in voor een complete exploitatie van €50+ miljoen omzet en €47+ miljoen kosten. Met alle risico’s die daarbij horen. Het nettovoordeel ten opzichte van de huidige situatie? Op basis van de huidige ArenA-cijfers: ergens tussen €0 en €5 miljoen per jaar.

Subscribe now

Dat is minder dan supporters denken. En het gaat gepaard met een aankoopinvestering van €165–225 miljoen.

Lees over welke andere manieren Ajax heeft om de omzet te vergroten

En dan is er nog de 2028-blokkade

Er is een praktische reden waarom dit debat niet morgen beslecht wordt: Ajax mag tot 2028 geen meerderheidsaandeel verwerven.

Eerder probeerde Ajax al 23% van de gemeente over te kopen, maar die poging werd door de overige aandeelhouders geblokkeerd op basis van de onderlinge afspraken.

Wrang detail: de kapitaalmarktrente stond destijds historisch laag. Een financiering zou toen tegen een fractie van het huidige tarief beschikbaar zijn geweest. Dat kantelt de rekensom, en wordt in deel 2 volledig doorgerekend.

De vraag op dit moment is dus niet “koopt Ajax de ArenA?”, maar: welk percentage is strategisch interessant ná 2028, en tegen welke prijs?

PSV vs. Ajax: het zijn andere vragen

PSV investeert €350–400 miljoen in de uitbreiding van een stadion dat het al bezit. Dat is een groeiinvestering: meer stoelen, meer omzet, meer macht in Europa.

Ajax zou €165–225 miljoen moeten investeren om eigenaar te worden van iets wat het nu al voor €8 miljoen per jaar gebruikt. Zonder directe groei van capaciteit of commerciële positie.

Fundamenteel andere businesscases. PSV lost een schaarstevraagstuk op. Ajax lost een eigendomsvraag op. Niet hetzelfde.

Subscribe now

Wat dit artikel je eigenlijk wil zeggen

Een stadion kopen klinkt als een financiële shortcut. Meer inkomsten, meer controle, meer macht. En misschien klopt dat op de lange termijn, maar de rekensom is ingewikkelder dan supporters denken.

Ajax betaalt nu ~€8 miljoen per jaar voor een van de modernste stadions van Europa. Als ze het kopen, ruilen ze dat in voor een exploitatie van €50 miljoen omzet en bijna evenveel kosten. Het nettovoordeel is bescheiden. De investering is groot. En tot 2028 is de vraag sowieso hypothetisch.

De échte vraag is niet of Ajax eigenaar moet worden, maar wanneer, voor welk percentage, en of €165–225 miljoen niet effectiever besteed wordt aan het voetbalbedrijf zelf. Of, en minstens zo relevant, of controle over wie er op welke datum in het stadion staat, ook zónder overname afdwingbaar is.

Want dat de huurder van de eigen thuiswedstrijd voor een pop-act moet wijken, kost geen euro. Maar voelt wel als verlies.

Lees hier deel 2: de verdieping

Via de Ajax Coaching Academy verkoopt de club haar manier van opleiden, coachen en organiseren aan clubs over de hele wereld. Trainers, methodes, structuur. Geen spelers, maar kennis als product.

De schaal van dat model was enkele jaren terug al indrukwekkend. Ajax werkte destijds met zo’n vijftig clubs in Nederland en had internationale contracten in China, Japan, Australië en Zuid-Afrika.

Subscribe now

De Chinese samenwerking met Guangzhou R&F alleen al leverde drie miljoen euro per jaar op (dertig miljoen over de looptijd van tien jaar). In totaal haalde de Coaching Academy op haar hoogtepunt vijf tot zes miljoen euro per jaar op. Voormalig commercieel directeur Menno Geelen (inmiddels CEO) zei daar destijds over dat het ambitie was om naar acht à negen miljoen te groeien. Dat gaat richting de jaarlijkse tv-inkomsten van Ajax in Nederland.

Die ambitie liep deels stuk op corona. De Chinese samenwerking stopte in 2021. Maar het model bleef staan en is sindsdien juist uitgebreid.

Ajax bracht de Coaching Academy en haar partnerclubs onder één vlag en organiseert sinds 2024 een jaarlijkse Club Network Summit, waarbij alle partners samenkomen.

Het netwerk groeide de afgelopen twee jaar opvallend snel: LASK (Oostenrijk), FC Volendam, Como 1907 (Italië), Al Bidda SC (Qatar) en Gamba Osaka (Japan) kwamen er allemaal bij, bovenop bestaande partners als CF Pachuca (Mexico) en Sharjah FC (Verenigde Arabische Emiraten).

Subscribe now

De inkomsten liggen momenteel op enkele miljoenen euro per jaar. Bescheiden en lager vergeleken met de piek, maar stabiel en met hoge marges, want het product is kennis.

Lees meer over de recente halfjaarcijfers van Ajax

Waarom dit juist nu belangrijk is

In een periode waarin Ajax financieel sterk afhankelijk is van transfers en Europees voetbal, is deze inkomstenstroom structureel interessant. De marges zijn hoog, de schaalvergroting relatief eenvoudig, en de opbrengst is minder volatiel dan Champions League-premies of transferwinsten.

Dat maakt de Coaching Academy tot een strategische pijler en tegelijk tot een onderschat onderdeel van de club. In de jaarverslagen verschijnt ze niet als aparte post. De inkomsten vallen weg in de bredere commerciële categorie.

Die onzichtbaarheid is opvallend, juist omdat Ajax zich al jaren expliciet positioneert als kennisexporteur. In de eigen strategie wordt dat benoemd: de club wil wereldwijd talent en coaches ontwikkelen, niet alleen op het veld maar ook daarbuiten. De Academy is de commerciële vertaling daarvan.

Lees hier over de gevolgen van géén Europees voetbal volgend seizoen

En dan komt Jordi Cruijff

Met zijn aanstelling als technisch directeur krijgt dit verhaal een nieuwe dimensie. Het Parool schreef er vandaag een uitgebreide analyse over in samenwerking met Ajax Financials.

Jordi Cruijff is niet alleen TD van Ajax. Hij is ook verbonden aan het Johan Cruyff Institute en Cruyff Football, de commerciële voetbalacademie die zijn vader Johan en schoonzoon Todd Beane in 2010 oprichtten, en die sindsdien de Cruijff-methodologie verkoopt aan profclubs wereldwijd.

Consultancy, coachopleidingen, trainingskampen. De duurste cursus kost 33.500 euro. Jordi Cruijff staat op de website als ‘hoeder’ van het concept en is via Spaanse bv’s aan de organisatie verbonden.

Ajax Coaching Academy en Cruyff Football opereren op exact hetzelfde marktsegment.

Dat hoeft geen probleem te zijn. Maar het roept wel een logische vraag op, en die wordt tot nu toe niet hardop gesteld.

Juridische en bestuurlijke experts wijzen in het artikel van Het Parool erop dat coachopleidingen en kennisoverdracht aan clubs precies het domein zijn waar de belangen kunnen botsen en dat Ajax als beursgenoteerde nv gehouden is daar transparant over te zijn.

De combinatie van functies is op zichzelf niet verboden, maar vraagt om heldere afspraken over waar de grens ligt. Die afspraken zijn er volgens Ajax, maar de inhoud ervan is niet openbaar.

Via het Parool laat Ajax zelf weten dat het protocol correct is gevolgd, dat er geen aanwijzingen zijn van strijdigheid, en dat toezicht hierop een doorlopend proces is.

Het precedent

Dit is niet de eerste keer dat de Cruijff-familie en Ajax op dit snijvlak opereren. Toen Johan Cruijff in de eerste helft van de jaren tien invloed uitoefende op de jeugdopleiding van de club, bleken zijn eigen bedrijven er financieel van te profiteren.

Ajax-medewerkers werden verplicht opleidingen te volgen bij het Cruyff Institute. Cruyff Football gebruikte Ajax tegelijkertijd als referentie om nieuwe internationale klanten binnen te halen. Jordi Cruijff was in die periode actief voor datzelfde Cruyff Football.

De situatie nu is formeel anders: er is een contract, een protocol, en externe toetsing door een advocatenkantoor. Maar de structuur van de belangen is niet fundamenteel veranderd.

Subscribe now

De vraag die overblijft

Wie stuurt de Coaching Academy eigenlijk aan? Onder de vorige technisch directeur Alex Kroes was die lijn duidelijk. Nu is dat minder vanzelfsprekend. De Ajax-samenwerking met LASK werd onlangs afgetekend door directeur voetbal Marijn Beuker, niet door Jordi Cruijff. Dat hoeft niets te betekenen. Maar het maakt de vraag over taakverdeling en verantwoordelijkheid relevanter, niet minder.

Zolang de resultaten meevallen, blijft de Coaching Academy een stille business en blijft de overlap met “de Cruyff-bedrijven“ een intern dossier.

Maar voor een beursgenoteerde nv die twee jaar geleden een belangenconflictprotocol opstelde na een pijnlijke affaire met Sven Mislintat, is ‘niemand heeft er vooralsnog moeite mee’ geen antwoord dat standhoudend is.

Het Parool publiceert vandaag een uitgebreid onderzoeksartikel over de nevenactiviteiten van Jordi Cruijff en de mogelijke spanning met zijn functie als technisch directeur van Ajax.

Op het eerste gezicht een typisch Premier League-verhaal, eentje dat ver van Ajax afstaat. Maar wie iets beter kijkt, ziet dat deze zaak niet zozeer iets zegt over Chelsea, maar vooral over het systeem waar alle clubs, inclusief Ajax, in opereren.

Subscribe now

Wat gebeurde er bij Chelsea?

De kern van de zaak ligt in een reeks betalingen tussen 2011 en 2018, die buiten de officiële boekhouding werden gehouden. In totaal ging het om tientallen miljoenen ponden die via externe constructies werden betaald aan spelers, zaakwaarnemers en clubfunctionarissen.

Het doel daarvan was vrij helder: deals mogelijk maken die anders niet tot stand waren gekomen. In sommige gevallen ging het om betalingen die concurrenten weigerden te doen. Denk aan situaties waarin een club als Manchester United afhaakte, terwijl Chelsea via een andere route alsnog tot een akkoord kwam.

Belangrijk is dat deze betalingen bewust niet werden gerapporteerd aan de Premier League. Daarmee was er sprake van:

• het omzeilen van transparantieregels

• het misleiden van de competitie

• en in feite het creëren van een financieel voordeel buiten het zicht van toezichthouders

Dat dit een sportieve impact heeft gehad, ligt voor de hand. In die periode won Chelsea onder andere de Champions League en meerdere landstitels, met spelers die mede via deze constructies binnenkwamen.

En toch: geen sportieve straf

Wat de zaak opvallend maakt, is niet zozeer de overtreding, maar de manier waarop deze is beoordeeld.

De Premier League keek namelijk vooral naar één vraag:

Zouden deze betalingen, als ze correct waren verwerkt, hebben geleid tot een overtreding van de financiële regels (PSR)?

Het antwoord was: nee.

Subscribe now

En daarmee viel de zwaarste mogelijke sanctie (een sportieve straf) eigenlijk direct van tafel.

De redenering was dus niet:

“heeft dit Chelsea een sportief voordeel opgeleverd?”

Maar:

“heeft dit de financiële grenzen van het systeem overschreden?”

Dat is een fundamenteel verschil.

Wat dit blootlegt

De Chelsea-case laat zien hoe voetbal zichzelf beoordeelt.

Read more

Bij Ajax is die rol beperkt door de combinatie van beursnotering, verenigingsmacht en governance. Bij andere clubs ligt dat anders.

Daar zie je grofweg vier varianten:

• een eigenaar die de club financiert

• een investeerdersgroep die kapitaal verschaft

• een regionaal sponsorecosysteem dat structureel meebetaalt

• of een mix van die modellen.

Dat verschil in structuur bepaalt uiteindelijk veel meer dan de rijkdom van één persoon.

NEC: niet alleen geld, maar ook het opruimen van oude rechten

NEC is een goed voorbeeld van een club waar privaat geld heel direct kon ingrijpen. Marcel Boekhoorn wordt door NEC zelf omschreven als een belangrijke investeerder die in 2021 een belangrijke rol speelde in de herstructurering van de club.

Read more

De vastgoedondernemer is een van de rijkste Nederlanders en positioneerde zich meteen nadrukkelijk als een nieuw zwaargewicht binnen de club. Iemand die rust en richting moet brengen na een periode van bestuurlijke onrust.

Maar al snel ging het gesprek aan de zijlijn ook ergens anders over.

Niet over governance of strategie, maar over geld.

Want als iemand zo rijk is, volgt al snel dezelfde gedachte:

Gaat hij iets met dat geld doen voor Ajax?

In discussies onder supporters en in de media zie je vaak een soort logische redenering ontstaan. Een redenering die begrijpelijk klinkt, maar die bij Ajax al vrij snel vastloopt.

Stap 1: “Hij kan Ajax kopen”

Het eerste idee is simpel.

Bamberger is miljardair. Dus hij kan Ajax kopen, zoals dat in Engeland regelmatig gebeurt. Daar worden clubs overgenomen door vermogende investeerders die vervolgens miljoenen in spelers en infrastructuur steken.

Maar Ajax is geen club die zomaar verkocht kan worden.

De club is een beursgenoteerde NV, waarbij ongeveer driekwart van de aandelen in handen is van de Vereniging Ajax. Die vereniging bewaakt bewust de controle over de club.

Lees hier meer over de beursgang van Ajax

Zelfs als iemand op de beurs aandelen koopt, betekent dat dus niet dat hij de club overneemt. De machtsstructuur ligt vast.

Ajax is geen eigendom dat simpelweg op de markt staat.

Stap 2: “Dan haalt hij Ajax van de beurs”

Als dat eerste idee stukloopt, volgt vaak de volgende gedachte.

Oké, hij kan Ajax niet kopen.

Maar dan haalt hij de club toch gewoon van de beurs?

In theorie zou dat betekenen dat de vrij verhandelbare aandelen worden opgekocht en Ajax weer volledig in handen komt van de Vereniging.

Lees hier meer over een beursexit van Ajax

Alleen kan een individuele investeerder dat niet zomaar beslissen.

Een delisting kan alleen plaatsvinden als de club en haar aandeelhouders dat zelf besluiten. Met andere woorden: de Vereniging Ajax zou eerst moeten willen dat de beursnotering verdwijnt.

Subscribe now

Zolang dat niet gebeurt, kan niemand, hoe rijk ook, Ajax simpelweg “van de beurs halen”.

Stap 3: “Dan stopt hij gewoon geld in Ajax”

Als ook dat niet werkt, blijft nog één gedachte over.

Dan stopt hij toch gewoon geld in de club.

Maar ook hier is de werkelijkheid minder eenvoudig dan het klinkt.

Ajax kan natuurlijk geld ontvangen via leningen, sponsoring of kapitaalstortingen. Alleen verandert dat niet het fundamentele principe waarop de club draait.

Dit soort eenmalige of gelimiteerde geldinjecties is te beperkt om echt snel veel verschil te maken.

Het spelersbudget en de structurele uitgaven moeten uiteindelijk worden betaald uit de normale inkomsten van Ajax:

• Europese premies

• transfers

• commerciële deals

• wedstrijdinkomsten

Lees hier meer over mogelijke nieuwe inkomstenbronnen voor Ajax

Daarnaast speelt nog iets anders mee.

Bamberger is inmiddels voorzitter van de Raad van Commissarissen van Ajax. Die rol is bedoeld voor toezicht op het bestuur en de strategie van de club.

Als een commissaris zelf geldverstrekker van de club wordt (bijvoorbeeld via een lening of investering), ontstaat al snel een belangenconflict. Dan moet hij namelijk toezicht houden op besluiten waar hij zelf financieel bij betrokken is.

Bij een beursgenoteerde onderneming zoals Ajax gelden daarom strikte governance-regels. In de praktijk maakt dat het lastig om tegelijk toezichthouder én financier van de club te zijn.

Een rijke supporter kan een club helpen, maar hij kan niet zomaar de financiële motor vervangen.

De echte vraag

De benoeming van Bamberger roept daarom een interessantere vraag op dan de simpele suikeroom-discussie.

Niet: kan hij Ajax kopen?

Niet: gaat hij tientallen miljoenen in de club stoppen?

Maar:

Wat kan een rijke Ajacied eigenlijk wél doen voor Ajax?

Subscribe now

Er bestaan wel degelijk manieren waarop privaat geld een rol kan spelen bij de club. Alleen zijn die vaak minder spectaculair dan supporters hopen, en financieel veel complexer.

Twee vervolgvraagstukken

De benoeming van Bamberger roept daarom een interessantere vraag op dan de simpele suikeroom-discussie.

Niet: kan hij Ajax kopen?

Niet: gaat hij tientallen miljoenen in de club stoppen?

Maar:

Wat kan een rijke Ajacied eigenlijk wél doen voor Ajax?

In een vervolgartikel kijk ik daarom naar de realistische opties die iemand als Bamberger heeft om Ajax financieel te helpen en waarom ook die mogelijkheden beperkt zijn.

→ Lees hier: Wat kan Bamberger wél doen voor Ajax?

Daarnaast is er een tweede vraag: waarom lukt het bij andere clubs wél om geldschieters een grotere rol te laten spelen? Clubs als NEC, FC Utrecht, PSV en Feyenoord hebben elk hun eigen manier gevonden om privaat kapitaal aan te trekken.

→ Lees hier: Waarom andere clubs wél een suikeroom kunnen hebben

Want het verhaal van de suikeroom klinkt simpel, maar de financiële werkelijkheid van voetbalclubs is dat zelden.

Subscribe now

Share

De nieuwe Raad van Commissarissen (RvC) wordt benoemd. Jordi Cruijff wordt statutair technisch directeur. En daarmee lijkt het bestuur van Ajax weer compleet.

Maar wie de toelichting op de agenda leest, ziet dat er meer gebeurt. En huidige sportieve omstandigheden versterken dat alleen maar.

Terwijl de sportieve verantwoordelijkheid steeds nadrukkelijker bij Cruijff komt te liggen, wordt tegelijkertijd een bestuursstructuur ingericht waarin de Vereniging Ajax dichter tegen het toezicht aan schuift.

Het resultaat is een model dat sterk lijkt op de Overmars-jaren: één dominante voetbalbeslisser, met daarboven een toezichthoudende structuur die vooral stabiliteit moet bieden.

En precies daarin schuilt het risico.

Meer Vereniging in het toezicht

Een van de belangrijkste punten op de BAVA is de benoeming van nieuwe leden voor de Raad van Commissarissen (RvC).

Die stemming is in feite een formaliteit.

Lees hier meer over de nieuwe RvC-leden

De Vereniging Ajax bezit via haar structuur ongeveer 73% van de stemmen, waardoor elke voorgedragen kandidaat vrijwel zeker benoemd wordt.

Interessanter is daarom niet óf ze benoemd worden, maar wie er benoemd wordt.

Read more

Terwijl Ajax sportief in ongekend zwaar weer zit en interim-trainer Fred Grim onder grote druk staat, vindt morgen de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders (BAVA) plaats.

Op die vergadering wordt o.a. Jordi Cruijff formeel benoemd tot statutair technisch directeur.

De ogen van supporters en media zijn nu al op hem gericht. Op dezelfde dag verwachten supporters namelijk ook de vervanging van Fred Grim.

Maar achter de schermen speelt iets anders: binnen Ajax lijkt bewust gekozen te zijn voor een bestuursmodel waarin één persoon de sportieve verantwoordelijkheid draagt.

Alle ballen op Jordi.

Terug naar de Overmars-constructie

Dat is opvallend, want het lijkt sterk op hoe Ajax jarenlang werkte onder Marc Overmars.

Overmars was niet alleen technisch directeur, maar ook statutair bestuurder. De laatste TD die statutair was. Daarmee had hij formeel en praktisch de volledige controle over het voetbalbeleid: transfers, scouting en de voetbalstructuur.

Daarnaast stond er met Edwin van der Sar een algemeen directeur die vooral intern verbinder was en op de achtergrond bleef. Precies hoe nu Menno Geelen lijkt te opereren.

Een duidelijke taakverdeling dus:

één dominante voetbalman op de voorgrond en één algemeen directeur die op de achtergrond voorzichtiger is en rust probeert te houden.

Die constructie werkte totdat Overmars plotseling vertrok.

Subscribe now

De les die Ajax daarna trok

Toen Overmars in 2022 abrupt moest vertrekken, bleek hoe kwetsbaar die structuur was.

Een groot deel van het voetbalbeleid zat in het hoofd van één persoon. Transfers, scoutingnetwerk, contracten en relaties waren sterk gecentraliseerd.

De chaos die daarop volgde leidde juist tot een andere conclusie binnen Ajax: de macht moest minder geconcentreerd worden.

Technisch directeuren waren daarna geen statutair bestuurder meer. De structuur werd breder.

Onder Alex Kroes ontstond bijvoorbeeld een driehoek met Marijn Beuker en Kelvin de Lang, waarbij verantwoordelijkheden verdeeld werden over scouting, data en voetbalstrategie.

Het idee was duidelijk: nooit meer een single point of failure.

En toch lijkt Ajax weer die kant op te bewegen

De aanstelling van Jordi Cruijff draait dat model weer deels terug.

Cruijff wordt opnieuw statutair technisch directeur, een positie die Ajax sinds Overmars niet meer had ingevuld.

Tegelijkertijd lijkt de voetbalstructuur weer sterker rond één persoon georganiseerd te worden.

Kelvin de Lang vertrok als hoofd scouting en een duidelijke opvolger kwam er niet. In plaats daarvan ontstaat een lichtere structuur met onder meer Siem de Jong in een nieuwe rol rond scouting en Joel Lara, die als persoonlijke scout van Cruijff geldt.

Ook binnen de voetbalorganisatie lijkt Cruijff al meer verantwoordelijkheid naar zich toe te trekken.

Zo haalde hij onlangs Jong Ajax-trainer Willem Weijs weg vanwege de slechte resultaten en stelde hij direct Oscar Garcia aan als opvolger. Daarnaast nam hij meer directe verantwoordelijkheid voor Jong Ajax en de Onder-19, taken die eerder nadrukkelijker bij Marijn Beuker lagen.

Het zijn signalen van een technisch directeur die zijn invloed snel wil laten gelden.

Subscribe now

De eerste echte test

Dat maakt de huidige situatie rond het eerste elftal extra interessant.

Cruijff heeft eerder aangegeven dat de afspraak met Fred Grim (het seizoen afmaken) gerespecteerd zou worden.

Maar na de recente sportieve malaise is de druk om in te grijpen enorm.

Als Ajax opnieuw van trainer wisselt, zou dat betekenen dat Ajax al binnen enkele maanden trainer nummer drie van het seizoen aanstelt.

Een beslissing die meteen laat zien hoeveel macht hij werkelijk heeft.

Maar ook hoeveel verantwoordelijkheid.

En morgen wordt dat formeel vastgelegd

De BAVA van morgen gaat officieel over benoemingen en formaliteiten.

Maar wie de agenda en toelichtingen leest, ziet dat er meer speelt.

Cruijff krijgt een contract met een potentiële beloning tot ongeveer €1,6 miljoen per jaar; de hoogste vergoeding voor een directielid in de geschiedenis van Ajax.

Tegelijkertijd was er vooraf al een ontmoeting tussen de Bestuursraad van de Vereniging Ajax en Cruijff, nog vóór de aandeelhoudersvergadering.

En op dezelfde BAVA wordt ook een nieuwe Raad van Commissarissen geïnstalleerd waarin de aanwezigheid van Verenigingsleden groter wordt.

Op papier lijken dat losse besluiten.

Maar samen vertellen ze een ander verhaal.

Terwijl sportief alle ogen op Jordi Cruijff gericht zijn, wordt bestuurlijk een structuur ingericht waarin die verantwoordelijkheid nog nadrukkelijker bij hem terechtkomt.

En dat roept een interessante vraag op:

Krijgt Cruijff alle macht of vooral alle verantwoordelijkheid?

Subscribe now

In het volgende artikel:

Wat er werkelijk achter de schermen speelt rond de BAVA, de nieuwe Raad van Commissarissen en de rol van de Vereniging Ajax.

En waarom Ajax daarmee mogelijk opnieuw een single point of failure creëert.

En de eerste indruk is niets nieuws: meer geld, rijkere clubs, schulden, etc.

Maar wie het rapport met Ajax in het achterhoofd leest, ziet iets ongemakkelijks.

Het bevestigt dat Ajax gelijk heeft om te saneren.

Het bevestigt dat “geen-CL-proof” worden verstandig is.

En het laat tegelijk zien waarom juist dat proces Ajax verder van de Europese top kan duwen.

Niet omdat het beleid verkeerd is.

Maar omdat de tijd tikt in Europees perspectief.

Dat is de paradox.

1. De Europese top groeit door, ook als Ajax regroepeert

UEFA laat zien dat de grootste omzetgroei opnieuw terechtkomt bij de top-5 competities. De Premier League versnelt structureel.

Ajax probeert stabiliteit terug te brengen.

Europa vergroot ondertussen zijn voorsprong.

Zelfs als Ajax financieel “gezond” wordt, groeit de relatieve achterstand.

Saneren kost tijd.

De markt pauzeert niet.

2 De sanering is nog nauwelijks zichtbaar in de cijfers

De ambitie is duidelijk: minder afhankelijk van Champions League-inkomsten.

Maar de recente halfjaarcijfers laten zien:

Read more

In die zin is het een interessante casus. Een speler die voor zes maanden wordt gehaald, relatief lage Ajax-loonkosten lijkt te hebben, en vervolgens langer geblesseerd is dan zijn contract duurt.

Dan komen drie vragen tegelijk op:

1. Was hij verzekerd?

2. Moet je zijn contract verlengen?

3. Waarom zou Ajax investeren in zijn herstel als hij niet meer fit wordt binnen dit contract?

Laten we het ontleden

Wat verzekert een club eigenlijk?

Voor een club als AFC Ajax zijn spelers:

• De grootste kostenpost (salarissen)

• Een balanspost (boekwaarde transfersommen)

• Het sportieve kapitaal

Spelersverzekeringen dekken meestal:

• 70–80% van het salaris bij langdurige blessure

• Eventueel een vaste uitkering bij carrière-einde

Wat vrijwel nooit verzekerd is:

• De transfersom

• Afschrijvingen

• Sportieve schade

De transfersom blijft dus bijna altijd een sunk cost.

Subscribe now

Wat kost zo’n verzekering?

Premies liggen doorgaans tussen 1–5% van het verzekerde salaris.

Ajax’ totale spelerssalarissen lagen afgelopen seizoen rond €67 miljoen.

Dat impliceert grofweg:

€0,5–1,0 miljoen per seizoen aan spelersverzekeringen.

Bij korte contracten is aparte dekking minder logisch:

• Eigen risico-periode (30–90 dagen)

• Relatief hoge premie

• Beperkt structureel risico

Waarschijnlijker is dat Zinchenko onder een bestaande selectiepolis viel dan dat er een aparte, zware verzekering voor 6 maanden is afgesloten.

Wat gebeurt er nu financieel?

Naar verluidt:

• Transfersom: €1,5M

• Contractduur: 6 maanden

Die €1,5M wordt in 6 maanden volledig afgeschreven.

Als hij niet meer speelt:

• Transfersom = verlies

• Salaris (beperkt) = mogelijk deels verzekerd

Het grootste financiële verlies zit dus niet in medische kosten, maar in de transfersom en gemiste sportieve waarde.

Moet Ajax nu verlengen?

Boekhoudkundig kan verlengen interessant lijken:

Resterende boekwaarde mag dan uitgesmeerd worden over een langere contractduur.

Maar dit jaar kan Ajax hogere afschrijvingen makkelijker dragen dan volgend seizoen.

Volledig afschrijven nu betekent:

• Volgend seizoen start je “schoon”

• Meer flexibiliteit

Belangrijker nog:

Verlengen vóór herstel betekent investeren in medische onzekerheid.

En verzekeren tijdens een blessure is praktisch uitgesloten.

Wachten is dus rationeel.

Waarom investeert Ajax toch in zijn herstel?

Omdat ze moeten, én omdat het logisch is.

Zolang hij onder contract staat geldt:

• Werkgeversverantwoordelijkheid

• Zorgplicht

• Re-integratieplicht

Medische kosten (operatie + revalidatie) zijn met 75.000 tot 150.000 euro relatief beperkt ten opzichte van salarissen en transfersommen.

Daarnaast:

Reputatie in de spelersmarkt is cruciaal.

Clubs die spelers goed begeleiden, plukken daar later de vruchten van.

Het interessante scenario: een nieuwe, bescheiden deal

Stel:

• Zinchenko voelt zich gesteund

• WK valt toch weg

• Arsenal-inkomenscompensatie is veiliggesteld

• Hij wil zijn carrière resetten

Dan kan na afloop van het contract een nieuwe overeenkomst ontstaan:

• Lage basis

• Prestatiebonussen

• 1+1-constructie

• Cluboptie

Cruciaal verschil:

Dat is geen reddingsactie van een mislukte investering.

De boekwaarde is dan nul.

Het is een volledig nieuwe beslissing.

Rationeel, als:

• Zijn salaris past binnen de loonstructuur

• De medische staf vertrouwen heeft

• Het geen structurele salarisdruk veroorzaakt

Subscribe now

De kernles

Deze casus laat drie dingen zien:

1. Transfersommen zijn het echte niet-afgedekte risico.

2. Wachten kan financieel sterker zijn dan snel verlengen.

3. Soms is verlies nemen rationeel, en een nieuwe start nog rationeler.

Voetbal blijft een spel van kansen.

Maar de slimme clubs onderscheiden zich niet door het vermijden van risico.

Ze onderscheiden zich door het beheersen ervan.

Share

De club heeft haar merk voor een periode van dertig tot veertig jaar gelicentieerd aan een vastgoedpartij uit Dubai.

De FC Barcelona torens dus.

Subscribe now

In ruil daarvoor ontvangt Barça een miljoenenbedrag vooraf en naar verluidt circa tien miljoen euro per jaar aan structurele inkomsten. Aan het project worden een clubwinkel en een klein museum gekoppeld.

Het is een constructie die past bij de manier waarop Barcelona zich de afgelopen jaren steeds nadrukkelijker heeft gepositioneerd als wereldwijd lifestyle- en entertainmentmerk.

De vraag die zo’n bericht automatisch oproept: is dit ook een route die Ajax zou kunnen (of moeten) bewandelen?

Waarom dit voor Barça werkt, en voor Ajax schuurt

Barcelona profileert zich al jaren nadrukkelijk als global lifestyle brand. Het clubmerk wordt niet alleen geassocieerd met voetbal, maar ook met prestige, toerisme en ‘luxury’. In dat narratief past een residentieel project met een Barça-label, inclusief museum en megastore.

AFC Ajax zit fundamenteel anders in elkaar.

Ajax’ internationale merkwaarde is onmiskenbaar groot, maar rust op andere pijlers (die overigens wel ooit voor Barcelona golden):

• jeugdopleiding

• speelstijl en voetbalfilosofie

• historische prestaties

• verenigingscultuur

Een langdurige licentie van het Ajax-merk aan een commercieel vastgoedproject, zeker in een regio waar ook hypercommerciële clubs als Manchester City, PSG en Chelsea actief zijn, zou inhoudelijk lastig verdedigbaar zijn. Niet alleen richting supporters, maar ook governance-technisch.

Een looptijd van 30 tot 40 jaar is voor Ajax feitelijk een strategische verankering waar toekomstige besturen nauwelijks nog onderuit kunnen. Dat botst met hoe Ajax traditioneel met zeggenschap en identiteit omgaat.

Commercieel zit Ajax al hoog

Belangrijker nog: de rek is er commercieel grotendeels uit.

Ajax behoort al jaren tot de top van Europa als het gaat om:

• commerciële inkomsten binnen de eigen competitie

• sponsorcontracten

• merchandising

• ticketopbrengsten (structureel uitverkochte ArenA)

In de Nederlandse context zit Ajax hier dicht tegen een plafond aan. Verdere groei is mogelijk, maar marginaal en vaak incrementeel. Geen sprongen van tien miljoen per jaar zonder wezenlijke strategische keuzes.

De meest natuurlijke extra inkomstenbron: het stadion

Read more

Dat is geen klassieke governance-oplossing. Maar binnen Ajax is het misschien wel een bewuste poging om een structureel probleem hanteerbaar te maken.

De moeilijkste toezichthoudende baan van Nederland?

Commissaris zijn bij Ajax is geen standaardfunctie. Het is waarschijnlijk een van de meest complexe toezichtrollen van Nederland, zeker binnen het beursgenoteerde domein.

Subscribe now

Een RvC-lid bij Ajax opereert:

• onder permanente publieke en media-aandacht,

• met veel grotere tijdsinvestering dan veel andere RvC’s,

• binnen een club waar sportieve resultaten direct politieke gevolgen hebben,

• naast een Vereniging die grootaandeelhouder is én zich emotioneel eigenaar voelt,

• en in een organisatie met veel informele lijnen en historische gevoeligheden.

Dat verklaart waarom de RvC de afgelopen jaren zo vaak is leeggelopen. Niet omdat individuele commissarissen ongeschikt waren, maar omdat rolvast toezicht houden bij Ajax structureel moeilijk is. Je moet onafhankelijk zijn, maar niet afstandelijk. Betrokken, maar niet sturend. Zichtbaar, maar niet politiek.

Dat spanningsveld vormt de achtergrond van alle huidige keuzes.

Informele invloed als terugkerend patroon

Dat dit geen incident is, maar een structureel patroon, werd in oktober scherp blootgelegd door AT5. In een uitgebreide reconstructie spraken meerdere oud-commissarissen over hun ervaringen bij Ajax.

De rode draad: toezicht houden werd bemoeilijkt door informele inmenging vanuit de Bestuursraad van de Vereniging.

Oud-RvC-leden spraken over:

• korte lijnen tussen Bestuursraad en directie,

• druk om mee te bewegen met aandeelhouderswensen,

• en een praktijk waarin formele afstand moeilijk vol te houden was.

Bestuurswetenschappers bevestigden dat beeld. Ajax werd getypeerd als een organisatie waarin emotie, historie en publieke druk zorgen voor veel ruimte voor informele routes, vooral als het sportief tegenzit. Pogingen om die invloed formeel in te perken leidden vaak niet tot rust, maar tot escalatie en vertrek.

Het uitzonderlijk hoge verloop in de RvC is daarvan het zichtbare gevolg.

Lex Hes: scherpe analyse, maar niet neutraal

Een vergelijkbaar beeld schetst Lex Hes, oud-voorzitter van de Ajax Business Association en lid van de Vereniging Ajax onlangs in de Pantelic Podcast. Hij stelt dat Ajax feitelijk niet wordt geleid door één bestuur, maar door te veel mensen tegelijk: Bestuursraad, RvC en directie. Volgens hem leidt dat tot besluiteloosheid, politieke druk en het vertrek van capabele bestuurders.

Zijn kritiek op het benoemingsproces is helder: formeel hoort de RvC zelf opvolging te regelen, terwijl de Bestuursraad volgens hem te leidend is geworden. Dat schuurt met de statuten en maakt toezicht diffuus.

Lees hier hoe commissarissen formeel aangesteld worden.

Tegelijkertijd verdient ook dit perspectief nuance. Hes is al jaren uitgesproken kritisch, heeft een complexe relatie met delen van de Vereniging en is zelf een actieve speler in het publieke Ajax-debat. Zijn observaties zijn inhoudelijk waardevol en geven inzicht in interne spanningen, maar vormen geen objectieve waarheid, slechts één (zij het goed onderbouwd) perspectief binnen een politiek krachtenveld.

De keuze van Ajax: minder frictie door nabijheid

Tegen deze achtergrond wordt de huidige koers begrijpelijker. Ajax lijkt niet langer te proberen de invloed van de Vereniging op afstand te houden, maar kiest ervoor die invloed binnen de formele toezichtstructuur te organiseren.

Vice-voorzitter Dirk Anbeek in het persbericht over de nieuwe RvC-leden: ‘’Er is sprake van een brede en nieuwe opzet, waarin alle benodigde competenties ruimschoots geborgd zijn en ook de band met Amsterdam en de affiniteit met Ajax volop aanwezig is.”

In plaats van:

• een RvC die formeel onafhankelijk is, maar informeel onder druk staat,

lijkt Ajax te kiezen voor:

• een RvC waarin Verenigingsleden, Ajax-kenners en netwerkfiguren expliciet zijn ingebed.

Dat is geen ideologisch statement, maar een pragmatische keuze. Niet óf de Vereniging invloed heeft, maar hoe die invloed wordt gekanaliseerd.

Dat Ernst Boekhorst onlangs verlengd is voor het voorzitterschap van de Bestuursraad, past in dat beeld van continuïteit en inbedding, niet van afbouw.

Anita Coronel en BCG: professionalisering binnen het netwerk

Binnen die lijn past ook de benoeming van Anita Coronel. Haar profiel wijkt af van het klassieke Ajax-type: organisatiekunde, internationale governance-ervaring en procesgericht denken.

Dat zij partner is bij Boston Consulting Group (BCG) is relevant, maar niet per se problematisch. BCG deed in het verleden al onderzoek naar de jeugdopleiding van Ajax. Dat ging destijds op voordracht van toenmalig RvC-voorzitter Hans Wijers, die eerder Managing Partner was bij BCG.

Ook werd in verenigingskringen BCG al genoemd als mogelijke partij voor breder bestuursadvies.

Dit onderstreept dat Ajax zoekt naar professionalisering van processen, maar wel binnen een vertrouwd netwerk van adviseurs.

Zoals altijd in governance geldt: de feitelijke rolzuiverheid is minstens zo belangrijk als de perceptie ervan.

Subscribe now

Een bekend patroon: ook zichtbaar bij Jordi Cruijff

Deze dynamiek is niet nieuw. Ook bij eerdere sleutelbesluiten speelde de Vereniging een duidelijke rol. De aanstelling van Jordi Cruijff is daarvan een goed voorbeeld: een benoeming met sterke symboliek, brede steun binnen de Vereniging en hoge verwachtingen.

Lees hier het artikel over de keuze voor Jordi Cruijff

Het laat zien hoe invloed van de Vereniging niet alleen formeel via de AVA loopt, maar vooral cultureel en politiek doorwerkt in besluitvorming. De huidige RvC-samenstelling staat in diezelfde traditie.

Geen reset, maar een richting

Belangrijk detail: het aangekondigde onderzoek naar de bestuursstructuur van Ajax zal pas plaatsvinden nadat de RvC weer compleet is, en wordt uitgevoerd door diezelfde RvC samen met de directie. Dat betekent dat deze commissarissen niet alleen toezicht houden, maar ook mede bepalen of en hoe Ajax zijn bestuursmodel aanpast.

Dit is dus geen externe reset, maar een interne herijking.

Tot slot: bestuurlijke werkbaarheid boven theorie

Ajax kiest hier niet voor maximale afstand, maar voor bestuurlijke werkbaarheid binnen een complexe realiteit. Dat kan rust opleveren, maar alleen als daar duidelijke verantwoording, rolvastheid en transparantie tegenover staan.

Wie wil weten wie deze commissarissen zijn en hoe zij individueel te kwalificeren zijn als toezichthouders, kan dat lezen in het vervolgartikel:

👉 Wie zitten er straks in de RvC van Ajax? Een nuchtere kwalificatie

Voor bredere context over Ajax’ unieke bestuursmodel:

👉 De Club Kennen

De kernvraag is niet of deze keuze goed of fout is.

De kernvraag is of Ajax hiermee eindelijk een manier vindt om een structureel probleem bestuurbaar te maken.

Subscribe now

Share

In een eerder artikel werd geanalyseerd hoe Ajax bestuurlijk lijkt te kiezen voor meer inbedding van de Vereniging, in plaats van afstand en formalisering. Dit artikel is daarvan de verdieping:

welke personen horen bij die keuze, en wat betekent dat voor toezicht, onafhankelijkheid en werkbaarheid?

Dit is geen oordeel over intenties, maar een kwalificatie van geschiktheid in misschien wel de moeilijkste toezichthoudende functie van Nederland.

Subscribe now

Leeskader: beoordelen binnen het gekozen model

De volgende profielen moeten niet alleen worden gelezen op individuele kwaliteit, maar ook op hun fit met de bestuurlijke richting die Ajax lijkt te kiezen.

Een commissaris kan uitstekend gekwalificeerd zijn, maar binnen Ajax óók extra kwetsbaar door nabijheid, netwerk of symboliek. Juist die spanning is hier relevant.

Lesley Bamberger – beoogd voorzitter

Profiel: ondernemer, CEO Kroonenberg Groep, voormalig eigenaar Almere City FC, lid Vereniging Ajax.

Read more